Yedi soruda sigarayı bırakmanın tesirleri

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

31 Mayıs, Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) tarafından her yıl Dünya Tütüne Hayır Günü olarak kutlanıyor. Pekala, sigarasız hayat neden değerli?

31 Mayıs Dünya Tütüne Hayır Günü öncesi bu soruya karşılık aradık:

Sigarayı bırakmak hangi riskleri azaltıyor?

Sigaradan uzak duranlar çoklukla çeşitli hastalıklara yakalanma risklerini azaltırlar. Örneğin sigara içmek kanser cinslerinin yaklaşık beşte birinin direkt sorumlusudur. Kalp rahatsızlığı, yüksek tansiyon, felç ve kronik bronşit üzere rahatsızlıklar da sık sık sigara içmeyle ilişkilendirilir. Sigara içenlerin kalp krizi geçirme riski, içmeyenlere kıyasla yüzde 65 daha yüksektir.

Almanya’da her yıl yaklaşık 127 bin kişi sigara kaynaklı sıhhat meseleleri nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu ölümlerin yaklaşık üçte birini, sigaranın tetiklediği kalp ve damar hastalıkları nedeniyle yaşanan can kayıpları oluşturuyor.

Hâlen sigara içen yahut geçmişte içmiş olanların kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) yahut romatoid artrit (iltihaplı romatizma) üzere rahatsızlıklar geliştirme konusunda çok daha yüksek bir riskle karşı karşıya olduğu da bir gerçek.

Gözlere, dişlere ve sindirim sistemine ziyan veren sigara, doğurganlığı da olumsuz etkiliyor.

Sigarayı bırakmanın yararları tam olarak nelerdir?

Alman Kanser Araştırma Merkezi’ne (DKFZ) nazaran, son sigaranın üzerinden yalnızca üç gün geçtikten sonra teneffüs yolu işlevleri güzelleşme gösterir. Bir hafta sonra kan basıncı düşer, buna bağlı olarak kalp krizi riski de azalır.

Bir ila dokuz ay sonra ise öksürük nöbetleri, sinüs tıkanıklığı ve nefes darlığı şikâyetleri azalır. Mukus parçalanıp atıldıkça akciğerler kademeli olarak temizlenir. Enfeksiyon riski azalır.

Sigarayı bıraktıktan iki yıl sonra, eski bir sigara tiryakisinin kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riski, hiç sigara içmemiş bir kişinin riskiyle çabucak hemen tıpkı düzeye gerilerFotoğraf: Jakub Porzycki/NurPhoto/picture alliance

Sigarayı bıraktıktan iki yıl sonra, eski bir sigara tiryakisinin kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riski, hiç sigara içmemiş bir kişinin riskiyle çabucak hemen birebir düzeye geriler. Beş yıl sonra kalp krizi riski hiç sigara içmemiş birininkiyle eşit kabul edilir.

Beş yılın akabinde ağız boşluğu, boğaz, yemek borusu ve mesanede de kanser riski yarı yarıya azalır. Felç riski ise iki ila beş yıl sonra hiç sigara içmemiş birininkiyle tıpkı düzeye düşebilir.

Peki ya akciğer kanseri riski?

Akciğer kanserine bağlı ölümlerin yüzde 85’i tütün kullanımına atfedilebilir. Diğer hiçbir kanser tipinde, yalnızca sigarayı bırakmakla bu kadar çok sayıda vefat engellenemez. Sigara içmeyi bıraktıktan 10 yıl sonra, eski bir tiryakinin akciğer kanserine yakalanma riski, sigarayı bırakmamış olsaydı alacağı riskin sırf yarısı kadardır.

Son yıllarda erkekler ortasında akciğer kanseri olaylarının sayısında hafif bir düşüş gözlemlenirken bu hastalığa yakalanan bayanların sayısının arttığı görüldü. Uzmanlar bu durumu, sigara içme alışkanlıklarındaki değişikliklere bağlıyor. Bilhassa, 2000’li yıllarla birlikte giderek artan sayıda bayan sigaraya başlarken erkek sigara içicilerin sayısı azaldı.

Sigarayı bırakmak ömür mühletini nasıl tesirler?

DKFZ tarafından yapılan hesaplamalara nazaran, ağır sigara kullanımı ömrü ortalama 10 yıl kısaltıyor. Alman sigortacılar ise hayat süresindeki bu kısalmayı altı ila yedi yıl olarak varsayım ediyor.

Sigarayı bırakmak kilo aldırır mı?

Araştırmalar, sigarayı bırakan şahısların birinci birkaç hafta içinde ortalama iki ila dört kilo aldığını ortaya koyuyor. Bu durum, sigara bırakıldıktan sonra metabolizmanın yavaşlamasına ve kalori alımının artmasına bağlanıyor.

Nikotin, metabolik süreçleri hızlandırıyor ve günde fazladan yaklaşık 200 kalori yakılmasını sağlıyor. Ayrıyeten nikotin iştah bastırıcı bir tesir gösteriyor. Sigarayı bırakan birçok kişi, tatlı ve atıştırmalıklara daha sık yönelir.

2000’li yıllarla birlikte giderek artan sayıda bayan sigaraya başlarken erkek sigara içicilerin sayısı azaldıFotoğraf: Prakash Singh/AFP

Sigarayı bırakmanın maddi getirisi nedir?

Verivox karşılaştırma portalının hesaplamalarına nazaran, Almanya’da günde bir paket sigara içen bir tiryakinin 10 yıllık sigara masrafı 35 bin 700 euroyu aşıyor. Bu meblağ, 30 yıllık müddette ise 165 bin euroya çıkıyor.

Sigara tiryakilerinin bu parayı örneğin borsaya yatırmış olsalar 30 yılda 400 bin eurodan fazla birikim elde edebilecekleri belirtiliyor.

Elektronik sigaralar bir alternatif olabilir mi?

Uzmanların bu soruya cevabı net: Hayır.

Elektronik sigaraların (e-sigara) içindeki sıvılar yakılmak yerine ısıtılıyor. DKFZ’ye nazaran, elektronik sigara buharları bu nedenle tütün sigaralarına kıyasla muhtemelen bir ölçü daha az ziyanlı olsa da yeniden de sıhhat riski teşkil ediyor.

Alman Tabipler Birliği, bu eserlerin birçoklarında bulunan nikotinin, beyin gelişimini olumsuz etkileyebileceğini ve bağımlılığa yol açabileceği ikazında bulunuyor. Ayrıyeten bilhassa çocuklar ve gençler ortasında tanınan olan e-sigaraların kanserojen hususlar içerdiği ve teneffüs organlarıyla kalp-damar sistemine ziyan verebileceği belirtiliyor.

Genç yaşta elektronik sigara kullananların ileride tütün sigarasına geçme riskinin de hiç kullanmayan akranlarına kıyasla üç kat daha yüksek olduğu bedellendiriliyor.

AFP / CÖ,MUK