Ortadoğu’da ateşkes tehlikede: ABD-İran tansiyonu tırmanıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Tahran rejiminin ablukasını sona erdirerek Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün tekrar tesisi için Pazartesi günü başlattığı “Özgürlük Projesi” operasyonu, İran ile ABD ortasında tansiyonu tekrar tırmandı.

Küresel ticaret açısından stratejik değere sahip boğazın denetimini ele geçirme gayretine girişen taraflar ortasında yaşanan sıcak çatışmalar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) İran’ın taarruzlarına maksat olması, yaklaşık bir aydır yürürlükte olan ateşkesi daha da kırılgan hale getirdi.

Ateşkesin geleceğinin tehlikeye girmesi nedeniyle, petrol fiyatları yine yükselişe geçti.

ABD İran ablukasını deldiğini açıkladı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Trump’ın İran ablukasını kırmayı hedefleyen teşebbüsünün Pazartesi uygulanmaya başlanmasıyla birlikte, Amerikan güdümlü füze destroyerlerinin ve iki ABD bayraklı ticari geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini duyurdu.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Kumandanı Amiral Brad Cooper.Fotoğraf: Amanda Dunford/U.S. Navy/REUTERS

Danimarka’nın yük nakliyatı devi Maersk bugün yaptığı açıklamada, İran savaşının başlamasından bu yana bölgede mahsur kalan ABD bayrakları Alliance Fairfax gemisinin, ABD ordusu eşliğinde Hürmüz Boğazı’ndan geçmeyi başardığını doğruladı.

Açıklamada, “Geçiş rastgele bir olay yaşanmadan tamamlandı ve tüm mürettebat üyeleri güvende” sözleri yer aldı.

İran ise ABD savaş gemilerinin boğazdan geçişi sırasında evvel telsizle Amerikan ordusunu “ateşkesin ihlalinin oluşturduğu tehlike konusunda” uyardığı, ikazın gözardı edilmesi üzerine de ihtar ateşi açıldığını duyurdu.

İran İhtilal Muhafızları, “ABD savaş gemilerine yanlışsız birkaç füze fırlattığını” açıkladı.

Trump: “Yedi bot vurduk!”

ABD Başkanı Donald Trump da tırmanan tansiyon hakkında açıklama yaptı.

Trump, toplumsal medya paylaşımında, Hürmüz’deki ablukayı delmeye dönük inisyatifine İran’ın ataklarla sergilediği direnişi küçümsedi.

ABD Başkanı Donald Trump. Fotoğraf: Matt Rourke/AP Photo/dpa/picture alliance

“İran bir kaç atış yaptı” kelamlarını kaydeden ve İran ordusunun bu ataklarında Güney Kore tankerini gaye aldığına işaret eden Trump, buna rağmen Amerikan ordusunun 7 İran botunu vurduğunu, zati İran’ın da artık elinde öteki bir şey kalmadığını savundu. ABD başkanı bir süredir yaptığı açıklamalarda savaş esnasında İran donanmasını “yok ettiklerini” söylüyor.

Birleşik Arap Emirlikleri’ne akın tansiyonu tırmandırdı

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sıcak çatışmalara paralel olarak İran’ın BAE’nin Fuceyra limanındaki petrol tesislerini insansız hava aracıyla (İHA) maksat alması tansiyonu tırmandırdı.

İranlı yetkililer, akının planlanlı olmadığını, saldırıyı ABD savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan “yasa dışı geçişinin” tetiklediğini söylediler.

ABD’nin yakın müttefiki ve tıpkı vakitte İsrail’in Arap ortağı BAE ise yaptığı açıklamada İran’ın taarruzlarını “kabul edilemez ve tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirdi.

BAE, akının akabinde tüm okullara haftanın geri kalanında uzaktan eğitime dönmesini emretti. BAE’nin İran’ı gaye alabileceği argüman ediliyor.

İran’dan “Özgürlük Projesi, Çıkmaz Projesidir” tehdidi

İran, Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişini sağlamak amacıyla uygulanacağını duyurduğu Özgürlük Projesi inisyatifine “hezeyanın yansıması” kelamlarıyla sert reaksiyon göstermiş, ABD’nin boğaza rastgele bir müdahalesinin ateşkesin ihlali olarak değerlendireceklerini açıklamıştı.

ABD’nin geri adım atmaması üzerine dün tırmanan tansiyon üzerine açıklama yapan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi “Hürmüz Boğazı’ndaki olaylar, siyasi bir krize askeri bir tahlilin olmadığını açıkça ortaya koyuyor” bildirisini verdi.

Arakçi, toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Pakistan’ın nazik gayretleriyle görüşmeler ilerleme kaydederken, ABD makus niyetliler tarafından tekrar bataklığa sürüklenmekten sakınmalıdır. Birleşik Arap Emirlikleri de tıpkı biçimde dikkatli olmalıdır. Özgürlük Projesi, Çıkmaz sokak projesidir” kelamlarını kaydetti.

ABD ile Pakistan arabuluculuğunda yürütülen müzakerelere başkanlık eden İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da ABD’yi ateşkesi ihlal etmekle suçladı.

Hürmüz Boğazı’nda “yeni istikrarın şekillenme etabında olduğunu” savunan Kalibaf “biz şimdi başlamadık” kelamlarıyla gözdağı verdi ABD’nin boğazdaki “kötü niyetli varlıklarının azalacağını” argüman etti.

Merz: Tahran dünyayı rehin almaktan vazgeçmeli

Bölgede tırmanan tansiyonun, global iktisatta sarsıntıya yol açan güç krizini daha da derinleştirmesinden kaygı duyan milletlerarası toplum teyakkuzda.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arka arda açıklamalarla İran’ın BAE’yi gaye alan hücumlarını kınadı, ateşkesin korunması, ihtilafa tahlil bulunması daveti yaptı.

Almanya Başbakan Merz, toplumsal medya hesabından paylaştığı açıklamada, “Tahran müzakere masasına dönmeli, bölgeyi ve dünyayı rehin almaktan vazgeçmelidir: Hürmüz Boğazı’ndaki abluka sona ermelidir. Tahran nükleer silaha sahip olmamalıdır. Ortaklarımıza yönelik diğer hiçbir tehdit yahut atak olmamalıdır” tabirlerine yer verdi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Hürmüz Boğazı’nın açılması gerektiğine vurgu yaptı ve ihtilafın fakat bölge ülkelerine gerekli güvenlik garantilerini sağlayan sağlam bir muahede yoluyla kalıcı olarak tahlile kavuşturulabileceğini söyledi.

DW, Reuters, AFP, dpa/ DA, TY