Klitorisin yapısına ait yeni gerçekler ortaya çıktı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Klitoris ne kadar büyük, tam olarak nerede bulunur ve yapısı nasıldır? Bu sorular karşısında karşılıksız kalıyorsanız, yalnız değilsiniz. Pek çok tıp uzmanı için bile bu soruları tam olarak yanıtlayabilmek epey sıkıntı. Bunun nedeni bahse ilgi olmamasından değil, yapısal bir sıkıntıdan kaynaklanıyor. Bayan bedenindeki temel organlar, tıp tarihinde erkeklerdeki karşılıklarına oranla uzun müddet bilimsel araştırmalara mevzu olmadı.

Klitorisin erkek bedenindeki muadili penis. Birebir embriyonik kökenden gelişen bu iki organ da süngerimsi, tıptaki tarifiyle kavernöz dokuya sahiptir. Uyarılma anında her iki organ da sertleşir ve haz almada değerli bir rol oynar. Öte yandan “Penis ne kadar büyüktür?” yahut “Yapısı nasıldır?” üzere soruları pek çok kişi çok daha kolay yanıtlayabilirken bu klitoris için pek geçerli değil.

Klitorisin üç boyutlu anatomisi

Hollanda’da yapılan yeni üç boyutlu bir araştırma, klitoris hakkında var olan kimi bilgi boşluklarını biraz da olsa kapatmaya katkı sağlayacak nitelikte. Amsterdam Üniversitesi Tıp Merkezi’nden Ju Young Lee idaresinde bir takım, bağışlanan iki vücudu “sinkrotron radyasyonu” ismi verilen, çok yüksek çözünürlüklü özel bir röntgen görüntüleme sistemiyle inceledi. Bu usul ile en küçük detaya kadar inen çekimler yapılması mümkün. MR üzere klasik metotlar kaba yapıları gösterebilse de en ince hudut yollarının dokusal yapısına dair bu türlü bir inceleme bugüne kadar mümkün olmamıştı.

Sağlanan imajlar, klitorisin hudut sisteminin aslında ne kadar karmaşık olduğu birinci kere net biçimde ortaya koydu. Araştırmacılar, klitorisin en kıymetli duyusal sonu olan dorsal sonunun izini, pelvis bölgesinden klitoris başına (glans) kadar üç boyutlu olarak takip etmeyi başardı. Buna nazaran glansın içindeki kalın sonların gövdeleri bir ağaç üzere yüzeye yakın noktalara kadar dallanarak uzanıyor; bunlardan kimilerinin kalınlığı 0,7 milimetreyi buluyor. Evvelki varsayımların bilakis, sonlar uçlara yanlışsız incelmek yerine yelpaze üzere daha da genişliyor. Ayrıyeten imgeler, hudut kısımlarının yalnızca glansı beslemekle kalmadığını, tıpkı vakitte klitoris ön derisine ve venüs doruğuna (mons pubis) kadar uzandığını gösteriyor.

Kadın bedeninde uzun müddet göz arkası edilen organ

Klitorisin bu kadar uzun müddet ihmal edilmesinin bir nedeni de on yıllar boyunca yalnızca görünen uç kısmına indirgenmiş bir organ olması. Meğer klitorisin büyük bir kısmı bedenin içinde yer alıyor. Bu anatomik gerçeklik de fakat 1990’ların sonu ile 2000’lerin başında sistematik formda tanımlanabildi.

Klitorisin erkeklerdeki karşılığı olan penise dair cok sayıda bilimsel araştırma varken, klitoris hakkında bilimsel çalışmaların sonlu olması bayan erkek eşitsizliğinin tıp alanındaki örneklerinden biri olarak niteleniyorFotoğraf: Joel Saget/Getty Images/AFP

Bu hususta Avustralyalı ürolog Helen O’Connell değerli rol oynadı. MR incelemeleri yardımıyla, klitorisin küçük dış bir çıkıntı değil; toplam uzunluğu sekiz ila on iki santimetreye ulaşabilen büyük ve karmaşık bir organ olduğunu birinci olarak gözler önüne serdi. O’Connell’in çalışmaları, görünen baş kısmın, pelvis kemiğinin altına uzanan, vajina girişini çevreleyen ve uyarılma sırasında kanla dolan süngerimsi dokulardan oluşan yapının yalnızca dıştaki kesimi olduğunu ortaya koydu. Penisin emsal ayrıntılarla tanımlanması o devirde on yıllardır bilinen bir gerçekti.

Klitoris şimdiye kadar araştırmalarda öne çıkmamıştı

Amsterdam Üniversitesi’nde yürütülen projenin yöneticisi Ju Young Lee, kıdemli bir nöroloji uzmanı olarak uzun mühlet beyne odaklanmıştı. Son yıllarda ise araştırmalar, giderek bağırsak üzere çevresel hudut sistemlerine kaydı. Lee, bir konferansta jinekolojik organlardaki sonların beyinle nasıl irtibat kurduğunun şimdiye kadar araştırılıp araştırılmadığını sorduğunda aldığı yanıt “Ah, bunu daha evvel hiç düşünmemiştik” oldu. Durum bu türlü olunca da Lee şahsen kendisi bu soruna odaklandı ve hususun peşini bırakmadı. Doktorasının akabinde, sinkrotron görüntüleme yardımıyla insan bedenini sistematik olarak haritalandırmayı hedefleyen memleketler arası “Human Organ Atlas Hub” (HOAHub) projesinin kesimi olmaya karar verdi ve Amsterdam Üniversitesi Tıp Merkezi’nde bir bakıma anatominin “Google Earth”ü olan çalışmaya katıldı.

Sonuçlar doğumlarda ve jinekolojik operasyonlarda yardımcı oluyor

Lee, DW’ye yaptığı açıklamada, “Klitoris insan organlarından biri, bu yüzden onu projeye dahil etmek elbette önemliydi” diye konuşuyor.

Lee, çalışmaya dair ön makalenin yayınlanmasından bu yana, cerrahların kendileriyle kontağa geçip yürüttükleri projenin pratikte kendilerine çok yardımcı olduğunu ilettiğini söylüyor.

Akademisyen Lee, kendileriyle irtibata geçen tabiplerin, anatomiye dair kesin bilgilerin vulva bölgesindeki ameliyatlarda hudut hasarını önlemeye yardımcı olabileceğini söylediğini de belirtiyor.

Projenin araştırmacılarının kaleme aldığı makalede, sonuçların bilhassa doğum, cinsiyet ahenk operasyonları ve genital yaralanmalar sonrası rekonstrüksiyon (yeniden yapılandırma) ameliyatları üzere vulva bölgesine yönelik müdahalelerde yarar sağlayacağı kaydediliyor.

Berlin’deki Vivantes Auguste-Viktoria Kliniği Jinekoloji ve Doğum Ana Bilim Kısmı Bölümü Lideri Prof. Dr. Mandy Mangler, araştırmada elde edilen bilgilerle günlük pratikleri ortasındaki farka işaret ediyor. Yeni tespitleri birinci gördüğünde çok heyecanlandığını söyleyen Mangler, bu hissin her şeyin yeni olmasından değil, evvelki varsayımların artık kanıtlanmış olmasından kaynaklandığını tabir ediyor:

“Klitoris üzerine yapılan bilimsel çalışmalar çok yetersiz. Sonların vulva doruğuna ve dudaklarına kadar uzanması makul bir varsayımdı; nihayet bu artık görülmüş oldu.”

Mangler’a nazaran bu; vulva bölgesindeki ameliyatlar, cinsel tıp ve genital yaralanmalar sonrası güzelleşme süreci için çok kritik bir nokta.

Tıp eğitiminde klitorisin neredeyse hiç rol oynamadığını söyleyen uzman tabip, bunun sonuçlarını da şöyle açıklıyor: “Doktorlar, hudut yollarını tam olarak bilmeden vulva bölgesinde ameliyat yapıyorlar. Bu nedenle daha sonra ortaya çıkan ağrılar, hassasiyet bozuklukları yahut cinsel meseleler ekseriyetle yapılan müdahalelerle yahut doğumlarla ilişkilendirilmiyor.”

Penis ve klitoris karşılaştırması cinsiyetin sıhhatte oynadığı rolü gösteriyor

Mangler, erkek sıhhati ile direkt bir karşılaştırma yapıyor. Klinik rutini sırasında ameliyathaneyi ürologlarla paylaştığını belirten doktor, “Penis üzerindeki müdahalelerde hudutları korumak için ne kadar gayret sarf edildiğini şahsen görüyorum. Bu bahiste çok fazla araştırma, eğitim ve şuur de var. Klitoris kelam konusu olduğunda ise kimsenin umurunda değil” kelamlarıyla bu mevzunun hak ettiği ilgiyi görmemesini eleştiriyor.

Mangler’a nazaran bu büyük bir adaletsizlik ve toplumda sıhhat alanında cinsiyet eşitsizliğinin yarattığı boşluğa bir öbür örnek. “Erkekler için doğal olan tıbbi standartlar, bayanlar kelam konusu olduğunda eksik” diyen Mangler, fakat bunun makus niyetten değil, tarihten beri süregelen ihmalden kaynaklandığını düşünüyor. Mangler bahse ait “Don’t Miss the Clitoris” (Klitorisi Gözden Kaçırmayın) kitabında da buna odaklanıyor.

Klitoris tek örnek değil: Bayan bedeni hâlâ ihmal ediliyor

Kadın bedeninin temel organlarının uzun müddet ihmal edildiği tıpta öteki alanlarda da görülüyor. Kısa müddet evvel yumurtalıklar üzerine yeni bir araştırma yapıldı: “Rete ovarii” ismi verilen ve 100 yıldan fazla bir mühlet evvel tanımlanan fakat evrimden kalma ve fonksiyonsuz olduğu düşünülerek anatomi kitaplarından çıkarılan bir dokunun, hormon istikrarında rol oynayabileceği ve yumurtalıkların embriyonik gelişimi için kıymetli olabileceği ortaya çıktı. Görünüşe nazaran kist oluşumuyla da bir irtibatı var. Faydasız mıymış? Mutlaka hayır. Özetle şimdiye kadar bayan anatomisi sıklıkla kolaya indirgendi yahut tıpta ikincil planda kaldı.

Klitorise dair şimdi tamamlanmış bir fotoğraf yok

Bu son klitoris çalışması yeni bilgiler sağlanmasına katkıda bulunduysa da mevcut tüm soruları yanıtlamıyor. Kamuoyunda bu çalışma klitoris sonlarının birinci “eksiksiz sunumu” olarak tanımlansa da projenin yöneticisi Lee buna katılmıyor.

“Bir bilim insanı olarak eksiksiz bir fotoğraf sağlamanın mümkün olmadığını biliyoruz. Yeni teknolojiler her vakit yeni bakış açıları getirecektir” diyen Lee, yapboza benzeyen anatominin eksik modülleri olduğunu kaydediyor.

Ergenlik, hamilelik, menopoz yahut menstrüasyon döngüsü sırasında klitorisin yapısı ve fonksiyonunun hayat uzunluğu nasıl değiştiği hâlâ büyük ölçüde araştırılmamış durumda. Lee, gelecekte bunları da daha yeterli anlamayı hedefliyor.

Berlinli uzman Mangler de bu alanda büyük bir araştırma gereksinimi olduğunu vurgulayarak, tıpkı vakitte bunun için bir zihniyet değişiminin de kaide olduğunu belirtiyor:

“Her jinekolojik ameliyatta ve doğum sırasında klitorisin anatomisi ve fizyolojisi dikkate alınmalı ve korunmalı; tıpkı penis için yaptığımız kadar doğal bir halde.”

Amsterdam Üniversitesi’nin araştırması hayatını kaybetmiş, vücudunu ise tıbbi araştırmalara bağışlamış iki yaşlı bayanın vücutları üzerinde yapıldı.