Trump: Hürmüz Boğazı’na abluka uygulayacağız

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile başarısızlıkla sonuçlanan görüşmeler sonrası Hürmüz Boğazı’na abluka uygulayacaklarını duyurdu.

Trump, Truth Social hesabından paylaştığı iletide, İran’ın Hürmüz’ü açma kelamı verdiğini lakin bunu yapmadıklarını belirterek, bunun İran’ın ve “geriye kalan liderlerinin” prestijine kalıcı bir ziyan verdiğini tabir etti.

Hürmüz’ün deniz trafiğine kapatılmasının “kitaptaki tüm kuralların ihlali” olduğunu belirten Trump, “Amerikan donanması Hürmüz’e girmeye ya da buradan çıkmaya çalışan tüm gemileri engelleme sürecine başlayacak. (…) Donanmamıza, İran’a geçiş fiyatı ödemiş olan tüm gemileri tespit etme ve durdurma talimatı verdim. Yasa dışı bir geçiş fiyatı ödeyen hiçbir gemi itimatla seyahat edemeyecek” dedi.

“Başka ülkelerin de katılacağını” söylediği ablukaya dair Trump, “İran’ın bu yasa dışı şantaj teşebbüsünden kâr elde etmesine müsaade verilmeyecek” sözlerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca, İran’ın Hürmüz Boğazı’na yerleştirdiği mayınları imha etmeye başlayacaklarını da söyledi.

Gemi başına 2 milyon dolar talebi

8 Nisan Çarşamba günü sağlanan ateşkes sonrası İranlı yetkililer milletlerarası ajanslara yaptıkları açıklamalarda, Hürmüz’den geçen gemilerden, araç başına 2 milyon dolara kadar fiyat alacaklarını ve bu meblağı savaşta ziyan gören yapılan tekrar inşası için kullanacaklarını bildirmişti.

İran’ın nitekim geçiş fiyatı alıp alamayacağı bilinmeyen lakin şayet gerçekleşirse bu, savaş öncesi periyoda nazaran önemli bir değişim manasına gelecek.

Denizcilik hukuku, Süveyş ve Panama üzere sonradan kazılanlar hariç, doğal su yollarından “geçiş ücreti” alınmasını yasaklıyor.

Örneğin Türkiye, Montrö Kontratının verdiği hak ile İstanbul ve Çanakkale Boğazları’ndan uğraksız geçen gemilerden sıhhat kontrolü, fener ve tahlisiye (kurtarma) olmak üzere üç hizmet kalemi için fiyat alabiliyor lakin bunlar “geçiş ücreti” olarak sınıflandırılmıyor.

Kıyas için, Ulaştırma Bakanlığının açıkladığı bilgilere nazaran, Türkiye 2024 yılında Türk limanlarına uğramaksızın boğazları transit geçen gemilerden araç başına ortalama 4 bin 500 dolar aldı.

Ateşkes ilanı sonrasında Hürmüz’den geçen bir tankerFotoğraf: IMAGO/Anadolu Agency

“En değerli konuda” uzlaşı yok

ABD Başkanı sosyal medya paylaşımında, Pakistan’ın başşehri İslamabad’ta Cumartesi başlayan ve 21 saat süren müzakerelere dair de bilgi verdi.

Görüşmelere katılan Lider Yardımcısı JD Vance, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner tarafından ayrıntılı olarak bilgilendirildiğini belirten Trump, birçok açıdan görüşmelerin uygun geçtiğini fakat “en kritik konu” olan nükleer sıkıntıda İran taviz vermediği surece bunun kıymetsiz olduğunu lisana getirdi.

“İran asla nükleer silah sahibi olamayacak!” diyen Trump, “Görüşme uygun geçti, birçok hususta uzlaşı sağlandı, lakin sahiden kıymetli olan tek hususta, nükleer problemde muahede sağlanamadı” sözünü kullandı.

İsrail ordusuna “hazır olun” talimatı

28 Şubat’ta savaş patlak verdiğinde Brent petrolün varil fiyatı 70 dolardan süreç görüyordu. Savaş sırasında 109 dolara kadar tırmanan petrol fiyatı, iki haftalık ateşkesin akabinde geçen haftayı 95 dolardan kapattı.

Küresel petrol ticareti için kritik değerdeki Hürmüz’den geçişler savaştan evvel meselesiz biçimde yapılıyor, İran geçiş fiyatı talep etmiyordu. 40 günlük savaş mühletince İran’ın misilleme taarruzları Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz üretim kapasitesine de değerli ziyanlar verdi.

Gelecek hafta ortasında müddeti dolacak ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı ya da o tarihe kadar yürürlükte kalıp kalmayacağı belirsizliğini korurken İsrail basını, İslamabad’daki görüşmenin başarısızlıkla sonuçlanmasının akabinde İsrail ordusuna İran’la savaşa dönmek için hazır olunması talimatı verildiğini yazdı. Ynet haber sitesine nazaran, İsrail silahlı kuvvetlerine (IDF) yüksek alarm durumuna geçilmesi talimatı verildi.

DW / MUK,ET