Kart dataları: Türklerin yurt dışı alışverişi patladı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

“Aynı eseri yurtdışından aldım, Türkiye’den daha ucuza geldi.”

Son vakitlerde Türkiye’de buna misal cümleleri duymak sıradan hale geldi. Zira ülkedeki yüksek enflasyon sebebi ile dizginlenemeyen fiyatlar, vatandaşları yurt dışından alışveriş yapmak zorunda bırakıyor.

Tüketiciler kozmetikten hazır giysiye, elektronik aygıtlardan aksesuarlara kadar pek çok eseri Türkiye’den almak yerine yurtdışı seyahatlerinde yahut e-ticaret yoluyla satın almayı tercih ediyorlar. DW Türkçe’ye konuşan uzmanlara nazaran, müşteri bulma ezası çeken ve maliyet baskısı ile finansman muhtaçlığı içerisindeki yerli mağazalar için tablo giderek kötüleşiyor.

Yurtdışı harcamalarda tarihi zirve

Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) Mayıs ayı bilgilerine nazaran, Türk bankalarından alınan kredi kartları ile yurtdışında yapılan harcamaların fiyatı tarihi doruğa ulaştı. Son bir yılda yurtdışında yapılan kredi kartı harcamaları yüzde 67 artarak 93,1 milyar TL’ye yükseldi. Bunun 43,6 milyar TL’sini, yani yüzde 47’sini yurt dışı alışveriş sitelerine yapılan ödemeler oluşturdu. Birebir periyotta yapılan süreç adedi de yüzde 16 artışla 52,1 milyon adet olarak gerçekleşti.

BKM’nin sektörel bilgilerine nazaran, yurt dışındaki online harcamalarda birinci sırayı 17,2 milyar TL ile hizmet bölümü alırken, bunu 9 milyar TL ile seyahat acenteleri ve nakliyat, 2,7 milyar TL ile konaklama ve 1,6 milyar TL ile havayolu harcamaları takip etti. Perakende alışverişte ise elektrik-elektronik ve hazır giysi eserleri öne çıktı.

“Tüketici fahiş fiyattan kaçıyor”

DW Türkçe’ye konuşan İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak’a nazaran, yurt dışı harcamalarındaki rekor artışın temelinde tüketicilerin “fahiş fiyat artışlarından kaçış” refleksi var. Doç. Özdurak, “Yurt dışı kart harcamalarındaki rekor, tüketicinin lüks tüketim tutkusundan fazla; içerideki enflasyonist baskı ile döviz kuru arasındaki makasın yarattığı ekonomik rasyonel bir kaçış hareketidir” diyor.

Son devirde uygulanan iktisat siyasetleri çerçevesinde döviz kurlarındaki artış suratının yurt içindeki enflasyonun altında seyrettiğine işaret eden Caner Özdurak, “Döviz kuru görece yatay yahut denetimli bir patikada ilerlerken iç piyasadaki mal ve hizmet fiyatları süratle yükseldi. Bu durum Türk Lirası’nın gerçek olarak bedel kazanmasına yol açtı” diye konuşuyor.

“Fiyatlar yakın ülkeleri aştı”

İçerideki fiyatların döviz bazında bile pahalanırken yurt dışındaki mal, hizmet ve tatil seçeneklerinin Türk tüketicisi için görece daha “ucuz” yahut erişilebilir hale geldiğini kaydeden Özdurak, şu görüşleri lisana getiriyor:

“Giyim, ayakkabı, elektronik, kozmetik ve bilhassa hizmet/turizm dalında yurt içindeki fiyatlar, Güney Avrupa yahut Yunanistan, İtalya ve İspanya üzere yakın ülkelerdeki istikrarları aştı. Tüketici birebir bütçeyle Ege kıyılarında bir tatil yapmak yerine yurt dışında tatil yapmayı yahut benzeri bütçelerle daha kaliteli/markalı esere erişmeyi bir “fiyat-kalite arbitrajı” olarak görüyor.”

Yabancılar Türkiye’de ne harcıyor?

Yerli tüketicinin yurt dışından yaptığı kredi kartı harcamaları büyük bir süratle artarken, yabancı ziyaretçilerin Türkiye’deki kart harcamaları ise birebir oranda büyümüyor. Bu durum, Türkiye’nin ticaret istikrarını de olumsuz etkiliyor.

BKM bilgilerine nazaran Mayıs 2025’te yabacı ziyaretçilerin Türkiye’de yaptığı kart harcamaları 41 milyar TL iken, bu sayı Mayıs 2026 itibariyle yüzde 18 artışla 48,4 milyar TL oldu. Tıpkı periyotta yapılan süreç adedi ise yüzde 11,6 artışla 11,5 milyon adet olarak gerçekleşti.

Bu devirde yabancıların Türkiye’deki e-ticaret ve alışveriş sitelerinden yaptığı online harcamalar ise yüzde 23 büyüdü ve 19,5 milyar TL’ye çıktı. Bir diğer deyişle, yerli tüketicilerin yurt dışında yaptığı kart harcamaları, yabancı ziyaretçilerin Türkiye’de yaptığı harcamaların iki katına ulaştı.

Antalya, KaleiçiFotoğraf: Leonid Eremeychuk/imageBROKER/picture alliance

“Aklımızın ucundan bile geçirmezdik”

Türkiye’de 200’den fazla markayı temsil eden Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada, başta turistik yerler olmak üzere, Türkiye’de uygulanan fahiş artırımların ortaya çıkardığı olumsuz tabloya işaret ediyor.

Sinan Öncel, “4-5 sene evvel yurt dışından bize alışverişe beşerler gelirken şimdi buradan diğer ülkelere beşerler gidiyor. Bu noktaya geleceğimizi aklımızın ucundan bile geçirmezdik ancak maalesef bu noktaya geldik” diyor.

Türkiye’de arz-talep istikrarının her alanda önemli bozulmalar yaşadığına işaret eden Sinan Öncel, “En kolayından sokak arasındaki bir otoparka aracınızı bıraksanız, bir iki saat için 400 TL yani yaklaşık 9 dolar ödüyorsunuz. Onu gören yandaki otopark da fiyatını artırıyor. Halbuki turizmde yarıştığımız pek çok ülkede bu türlü bir şey yok. Ya fiyatsız ya da 3-4 dolar park fiyatları. Bu türlü küçük şeyler “Türkiye çok değerli bir ülke” algısını besliyor” halinde konuşuyor.

Özellikle turistlik bölgelerde konaklama fiyatlarının da döviz bazında önemli arttığını kaydeden Öncel, şunları söylüyor:

“Bundan 3-4 sene evvel orta segmentte bir otelin gecelik fiyatı 200 Euro iken, şimdi 500-600 Euro’lara gelmiş durumda. Evet, işletmelerimizin çok önemli maliyet artışları var ve günün sonunda bunu mecburen fiyatlara yansıtıyorlar. Fakat buna paralel olarak yabancıların ülkemizdeki harcamaları da hudutlu kalıyor. Mağazamızda gördüğü bir çantayı, yabancı bir online sitesinde yüzde 20 daha ucuza bulunca, oradan alıyor.”