Hantavirüs korona üzere bir salgına dönüşür mü?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Covid pandemisine dair anılar hâlâ birçok insanın zihninde tazeyken insanların hantavirüsün memleketler arası çapta yayılmasından kaygı duyması anlaşılır bir durum.

Dünya Sıhhat Örgütü’nün (DSÖ) Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus, 9 Mayıs 2026 tarihinde İspanya’nın Tenerife adasında halka hitaben yaptığı açıklamada “Endişeli olduğunuzu biliyorum” dedi.

Hantavirüsün yayıldığı, üç kişinin hayatını kaybettiği ve öbür bireylerin de enfekte olduğu MV Hondius isimli yolcu gemisi Tenerife’deki Granadilla Limanı’na yanaşmak üzereydi. Gemideki yolcu ve mürettebatın toplam 147 kişi olduğu, bunların Almanya, Fransa ve Avustralya dahil kendi ülkelerine geri gönderileceği belirtildi.

Tedros açıklamasında, “Salgın sözünü duyduğunuzda ve kıyılarınıza hakikat bir geminin geldiğini gördüğünüzde, hiçbirimizin tam manasıyla geride bırakamadığı anılar yine canlanıyor, bunu biliyorum” sözlerini kullandı.

İki virüs ortasındaki temel farklar

Ancak Covid ile hantavirüs ortasında kıymetli bir fark bulunuyor.

SARS-CoV-2 koronavirüsü 2019 yılında ortaya çıkıp Covid salgınına yol açtığında, ne halk sıhhati uzmanları ne de sıhhat çalışanları bu virüsün varlığını daha evvel öngörmüştü. Kimse bunun ne olduğunu, ne kadar süratli yayılacağını ya da nasıl durdurulacağını bilmiyordu.

Gemideki yolcular güvenlik tedbirleri altında ülkelerine geri gönderiliyor Fotoğraf: AP Photo/dpa/picture alliance

Buna karşılık hantavirüs 1993 yılından beri biliniyor.

Ayrıca Hantavirüs Akciğer Sendromu (HPS) ismi verilen bir akciğer enfeksiyonuna yol açtığı da bilindiği için gemide hastalık süratle tespit edildi ve uygun uzaklık tedbirleri devreye sokuldu.

Kasım 2018’de Arjantin’de yaşanan bir hantavirüs salgınına ait tahlil, toplumsal ara üzere temel denetim tedbirlerinin bile beşerden beşere bulaşmayı ne kadar tesirli biçimde yavaşlattığını ortaya koyuyor.

Covid başladığında ise elimizde bu türlü bir bilgi yoktu. Hatta bugün bile tam olarak nerede başladığını kesin biçimde bilmiyoruz.

2018-2019 Arjantin hantavirüs salgınının analizi

2020 yılında yayımlanan bir makalede araştırmacılar, MV Hondius gemisindeki virüsleaynı varyant olan Andes virüsünün yayılma suratının, Arjantin’deki 2018-2019 salgını sırasında halk sıhhati yetkililerinin “doğrulanmış hadiseleri izole etmesi ve mümkün temaslılara karantina uygulaması” sonrasında yarıya indiğini aktardı.

Kontrol tedbirleri, yetkililerin toplu bir aktiflikte 18 kişinin Andes virüsüyle enfekte olduğunu doğrulamasının akabinde uygulanmaya başlandı.

Araştırmacılar New England Journal of Medicine mecmuasında yayımlanan çalışmalarında, “Bu tedbirler büyük olasılıkla daha fazla yayılmayı engelledi” sözlerini kullandı.

Araştırmada ayrıyeten “Bir enfekte kişinin bulaştırıcılık müddeti boyunca neden olduğu ikincil hadise sayısını söz eden ortanca üreme katsayısı, denetim tedbirleri uygulanmadan evvel 2,12 iken tedbirler sonrasında 0,96’ya düştü” denildi.

MV Hondius’ta neler yaşandı?

Bilinen olay sayısı sekiz doğrulanmış ve iki kuşkulu hadise ile daha düşük olsa da denetim tedbirlerinin uygulanması daha uzun sürdü.

Geminin işletmecisi Oceanwide Expeditions şirketinin açıklamasına nazaran, birinci kişinin 11 Nisan’da hayatını kaybetmesinin akabinde mevt nedeninin hantavirüs olduğunun doğrulanması 4 Mayıs’ı, yani üç haftadan uzun bir süreyi buldu.

MV Hondius isimli yolcu gemisinde birinci mevt 11 Nisan’da gerçekleştiFotoğraf: Ubay Rodríguez/Europa Press/dpa/picture alliance

Ancak MV Hondius Tenerife’ye yanaştığında enfeksiyonların nedeni konusunda artık hiçbir kuşku yoktu. İspanyol sıhhat yetkilileri de “hantavirüsün yayılmasını önlemek için tüm tedbirlerin alındığını” açıkladı.

Örneğin yolcular, mürettebat ve sıhhat vazifelileri yüz maskeleri ile şahsî hami kıyafetler kullandı. Ferdî eşyalar da mühürlü torbalarda taşındı.

İngiltere’deki Pirbright Enstitüsü’nden araştırmacı Giulia Gallo, “Yolcuların ve tahliye ile ülkelerine dönüş sürecinde onlarla temas edebilecek şahısların FFP2 maskesi kullanması ve muhtemel temasların azaltılması, bu virüs hakkında bildiklerimizle uyumlu” dedi.

Genel olarak hantavirüs enfeksiyonları dünya çapında nispeten ender görülüyor.

DSÖverilerine nazaran, 2025 yılında Amerika kıtasında 229 olay ve 59 mevt kaydedildi.