Almanya’da neden yeni bir grev dalgası bekleniyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Almanya’da birçok dalda toplu iş müzakerelerine orta verilen, görece sakin geçen 2025’in akabinde artık slogan şu: Yeni yıl, yeni grevler!

Bu yıl Almanya’da toplam yaklaşık on milyon çalışan için yeni toplu kontrat görüşmeleri planlaıyor. Sendikalar ile patronlar fiyat ve çalışma şartları konusunda anlaşamazsa iş bırakma hareketleri kapıda.

Bunun sonuçlarını birçok yolcu geçen hafta Lufthansa uçaklarının yerde kalmasıyla hissetti. Pilot sendikası VC ve kabin işçisini temsil eden sendika UFO, bir günlük greve davet yaptı.

Hizmet Sendikası Verdi, yeniden Şubat ayında eyaletlerle yürütülen üçüncü cins toplu mukavele görüşmeleri öncesinde baskıyı artırmak emeliyle ülke çapında grevler başlattı. Okullar, kreşler, üniversiteler, tiyatrolar, eyalet yönetimleri ve güvenlik üniteleri etkilendi.

Bu yılın başlangıcını Verdi yaptı. Şubat başında düzenlenen ikaz grevleri, Almanya genelinde mahallî toplu taşımayı durma noktasına getirdi. 11 Şubat’ta Hamburg ve Bavyera’nın kimi bölgelerinde toplu taşıma, ikinci bir ihtar greviyle yine aksadı.

Yeni grevler gündemde

Kimya ve ilaç kesimindeki çalışanlar için de Şubat başından bu yana yeni toplu mukaveleler müzakere ediliyor. Bölüm kriz içinde. Yüksek güç maliyetleri ve azalan siparişler nedeniyle yaklaşık 2 bin 400 kişi işini kaybetti. Kimya Sanayii Birliği’ne nazaran daha evvel açıklanan tesis kapatmaları ya da üretim kaydırmaları da ek istihdam kayıplarına yol açacak.

Almanları demiryolları cephesinden de yeni meşakkatler bekleyebilir. Yüksek maliyet baskısı altındaki Deutsche Bahn ile makinistler sendikası GDL, Perşembe günü yeni toplu kontrat cinsini başlattı ve birinci görüşmelere başladı. Fakat grevler, barış yükümlülüğünün Mart başında sona ermesinden sonra mümkün.

Berlin’de 2 Şubat 2026 Perşembe günü, grev nedeniyle metro ve başka toplu taşıma araçlarının seferleri yapılamadıFotoğraf: Jörg Carstensen/Funke Foto Services/IMAGO

Makinistler sendikası GDL’den Mario Reiss, demiryolunun teklifine reaksiyon olarak “Ekipte büyük bir öfke var” dedi. Grevlerin ne vakit başlayacağını bilmek istediklerini söyledi.

“Grevi önlemeye çalışıyoruz fakat uysal da değiliz” diyen Reiss, bir iş bırakma aksiyonu için hazırlıkların perde ardında sürdüğünü belirtti.

Ayrıca toptan ticaret, perakende ve dış ticaret kesimindeki şirketlerde de toplu kontrat görüşmeleri yapılacak. Bu dallar birlikte yaklaşık 3,6 milyon çalışanı kapsıyor.

Metal ve elektrik endüstrisindeki toplu mukavele Ekim ayında sona eriyor.

Grevler çoğalacak mı?

Çalışanlar sık sık iş bırakıyormuş üzere görünse de uzun vadeli gelişime bakıldığında Almanya’da daha az grev yapıldığı görülüyor. 1980’lerde grevler ve lokavtlar nedeniyle yılda ortalama 600 binden fazla iş günü kaybedilirken 2000 ile 2009 ortasında bu sayı yılda yaklaşık 150 bin iş gününe düştü. Fakat Alman İktisat Enstitüsü’nün (IW) bilgi servisine nazaran son 15 yılda bu sayı tekrar artış eğilimine girdi.

Bin çalışan başına grev nedeniyle kaybedilen gün sayısına bakıldığında 2000’lerde beş, 2010’larda yedi ve 2020 ile 2024 ortasında on gün kaydedildi. Buna karşılık birçok OECD ülkesinde iş bırakma aksiyonlarının kapsamı azaldı.

IW’ye nazaran Almanya genel olarak klâsik olarak az grev yapılan ülkeler ortasında yer alıyor. Hollanda, Avusturya, İsviçre ve Japonya’da da çalışanlar sık sık grev yapmıyor.

Buna karşılık Güney Avrupa ülkelerinde Anglo-Sakson ülkelerde ve birtakım İskandinav ülkelerinde grevler daha sık görülüyor. Lakin Almanya’da olduğu üzere burada da 1980’ler ve 1990’lara kıyasla grev nedeniyle kaybedilen gün sayısı daha düşük.

Hizmet sendikası Verdi, talepleri karşılanıncaya kadar ihtar grevlerini sürdürmekte kararlıFotoğraf: Marijan Murat/dpa/picture alliance

Talepler fiyat artışı ile sonlu değil

Toplu mukavele gödüşmelerinde sorun sırf fiyat artışı değil. İlaç ve kimya üzere sıkıntı durumdaki bölümlerde istihdam teminatı değerli bir yer tutacak. Madencilik, Kimya ve Güç Sanayi Sendikası (IGBCE) temsilcisi Stephanie Albrecht-Suliak, “Orta Almanya’daki tüm kimya kümesi tehlike altında” dedi. Bu nedenle istihdamın korunmasına en yüksek öncelik verilmesi gerektiğini belirtti.

Deutsche Bank Research’ün değerlendirmesine nazaran, sonbaharda başlayacak IG Metall görüşmelerinde de metal ve elektrik endüstrisinde iş garantisi değerli rol oynayacak.

Verdi Lider Yardımcısı Christine Behle de şu değerlendirmeyi yaptı:

“Yerel toplu taşımada çalışanlar son derece olumsuz çalışma saatleri, vardiyalı çalışma ve daima vakit baskısı nedeniyle büyük yük altında. Yüksek işçi sirkülasyonunu durdurmak ve kamu toplu taşımaya tekrar sağlam formda nitelikli işçi kazandırmak için ivedilikle iyileştirmelere gereksinimimiz var.”

Verdi Lider Yardımcısı Christine BehleFotoğraf: Rainer Keuenhof/Manngold/IMAGO

Hans Böckler Vakfı araştırmacıları, 2024 yılı için grevlerin giderek daha fazla “dönüşüm çatışmaları” etrafında şekillendiğini gözlemledi. Örneğin araba üreticisi Volkswagen’de (VW) olduğu üzere. İdarenin açıkladığı tesis kapatmaları ve işten çıkarmalar, ikaz grevleri ve uzun müzakerelerin akabinde şimdilik engellendi.

2026 için beklentiler

Grev olsun ya da olmasın; Deutsche Bank Research bu yılki toplu mukavele sonuçlarına ait şu kestirimde bulunuyor:

“2026 ve 2027’de toplu mukavele fiyatları yılda yaklaşık yüzde üç artacak.”

2025’te ortalama fiyat artışı yüzde 2,7 seviyesindeydi.

Deutsche Bank Research, değerlendirmesinin devamında şu öngörüde bulunuyor:

“Özellikle kamu kesiminde biraz daha güçlü mutabakatlar beklenirken yapısal olarak şiddetli dallarda sendikaların muhtemelen fiyat artışlarından çok istihdam teminatına daha fazla tartı vermesi kuvvetle olası.”