Trump’tan Yüksek Mahkeme’ye reaksiyon: Yeni gümrük vergisi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin, kendisinin getirdiği kapsamlı ve keyfi nitelikteki gümrük vergilerini iptal etmesinin akabinde ABD’ye ithal edilen eserlere ek yüzde 10’luk yeni gümrük vergisi getirdi.

Gümrük vergisi kararını Oval Ofis’te imzalayan Trump, toplumsal medyada verginin “neredeyse çabucak yürürlüğe gireceğini” söyledi. Trump, son bir yıl boyunca, ABD’nin müttefikleri de dahil olmak üzere çok sayıda ülkeyi cezalandırmak ve baskı altına almak gayesiyle farklı oranlarda tarifeler uygulamaya koymuştu.

Yeni gümrük vergisinin 24 Şubat Salı gününden itibaren 150 gün mühletle yürürlüğe girmesi planlanırken, ilaç kesimi üzere farklı soruşturmaların sürdüğü kesimler ve ABD-Meksika-Kanada mutabakatı kapsamında ülkeye giren eserler muafiyet kapsamına alınacak.

Kendi atadığı yargıçlardan büyük darbe

Muhafazakâr çoğunluğa sahip Yüksek Mahkeme, Trump’ın gümrük vergileri uygulamak için atıfta bulunduğu 1977 tarihli yasanın Başkan’a gümrük vergisi getirme yetkisi tanımadığına hükmetti. Karar 3’e karşı 6 oyla alındı.

Yargıçlar Cuma günü, 1977 tarihli Milletlerarası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası Başkan’a gümrük vergileri uygulama konusunda açık ve harikulâde bir yetki vermiş olsaydı, Kongre’nin bunu öbür gümrük yasalarında olduğu üzere açıkça belirtmiş olacağını tabir etti. Başyargıç John Roberts, görüş yazısında, “Bu yasa gümrük vergilerine dair hiçbir referans içermemektedir” tabirini kullandı.

Trump, kendisinin atadığı iki yargıcın da karşı oy kullandığı karara sert reaksiyon göstererek, hiçbir ispat sunmadan mahkemenin yabancı çıkarların tesiri altında olduğunu ileri sürdü. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Ülkemizi korumak için bir lider, geçmişte uyguladığım gümrük vergilerinden daha yüksek tarifeler de getirebilir” dedi. Trump, mahkeme kararının kendisini “daha da güçlü” kıldığını savundu.

En büyük yenilgi

Mahkemenin kararı, Trump’ın farklı olarak çelik, alüminyum ve öbür çeşitli eserlere uyguladığı dal bazlı gümrük vergilerini etkilemedi.

Bu karar yeniden de Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden sonraki 13 ay içinde Yüksek Mahkeme’de aldığı en büyük mağlubiyet olarak kayda geçti. Mahkeme şu ana kadar genel olarak, Trump’ın yetkilerini genişleten kararlar vermişti. 2024 seçimleri öncesinde alınan ve tartışmalara yol açan bir kararda, mahkeme, Trump’ın birinci başkanlık periyodunda “resmi eylemleri” nedeniyle yargılanamayacağına hükmetmiş ve Trump’ın seçim mağlubiyetini kabul etmeme tavrını korumuştu.

Mahkemenin kararının akabinde Wall Street’te pay fiyatları sonlu da olsa yükseliş gösterdi. İş dünyasını temsil eden kümeler, kararı genel olarak memnuniyetle karşıladı ve Ulusal Perakende Federasyonu kararı şirketler için “çok muhtaçlık duyulan bir belirlilik” getirdiğini açıkladı.

Geri ödeme tartışmaları

Trump idaresi mahkemede yaptığı savunmada, tarifelerin yasa dışı bulunması hâlinde şirketlere geri ödeme yapılacağını belirtmişti. Lakin mahkeme kararı bu mevzuyu ele almadı.

Trump, geri ödemeler konusunda yıllarca sürebilecek davalar olacağını öngördüğünü söyledi. Trump’ın aday gösterdiği yargıçlardan biri olan Brett Kavanaugh ise geri ödeme sürecinin “kaosa” dönüşebileceğini belirtti.

Pennsylvania Üniversitesi’nden uzmanlar, mahkeme kararının 175 milyar dolara kadar geri ödeme yükü doğurabileceğini öngörüyor.

California Valisi Gavin Newsom, Amerikalıların “yasa dışı para toplama operasyonu” olarak nitelendirdiği uygulama nedeniyle geri ödeme almaları gerektiğini söyledi. Newsom, “Yasa dışı alınan her dolar faizleriyle birlikte derhal iade edilmeli” tabirlerini kullandı.

Ancak Senato Bankacılık Komitesi’nin üst seviye Demokrat üyesi Elizabeth Warren, tüketicilerin ve birçok küçük işletmenin daha evvel ödedikleri parayı geri alabilmeleri için yasal bir düzenek bulunmadığını vurguladı.

AB: Mahkemenin kararını inceliyoruz

ABD’nin değerli ticaret ortaklarından olan Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık da mahkemenin kararını incelemeye aldıklarını açıkladı.

Kanada ise Yüksek Mahkeme’nin kararının tarifeleri “gerekçesiz” olduğunu gösterdiğini, ancak  baskının daha geniş ve daha yıkıcı tesirler yaratabilecek daha sert düzeneklerle devam edebileceği ikazında bulundu. Kanada Ticaret Odası Başkanı Candace Laing, “Kanada, ticaret baskısını yine uygulamak için daha kapsamlı ve daha yıkıcı tesirler içerme potansiyeline sahip, yeni ve daha sert araçların kullanılmasına hazırlanmalı” dedi.

AFP / BÜ, JD