Milyonlarca köpek hudutlu sayıdaki barınağa nasıl sığacak?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sokak hayvanlarıyla ilgili tartışmalı unsurları sebebiyle kamuoyunu ikiye bölen Hayvanları Muhafaza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Şurası’nda kabul edilerek maddeleşti. Lakin Meclis’ten geçen düzenlemeyle ilgili akıllardaki soru işaretleri hâlâ giderilmiş değil. “Ötanazi” sözü maddeden çıkarılmış olsa da düzenlemede Veterinerlik Kanunu’na işaret edilmesi ile uygulamada hayvanların öldürülmesine açık kapı bırakıldığı düşünülüyor.

Değişiklikle birlikte belediyelere kuduz, bulaşıcı hastalık yahut tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olan hayvanların veteriner tabibin kararı ile ötanazi yapılması yetkisi veriliyor, yani bu hayvanların öldürülmesi öngörülüyor.

Hayvan hakları savunucuları, maddede belirtilen barınak konusunda da kâfi merkezin bulunmadığı konusunda uyarıyor ve hayvanların barınaklara öldürülmek için gönderileceklerini düşünüyor.

Teklifin kabul edilen unsurlarına nazaran hayvan bakımevlerine alınan hayvanlar Tarım ve Orman Bakanlığı veri sistemine kaydedilecek.

Fotoğraf: DHA

Türkiye’de kâfi hayvan barınağı yok

Hali hazırda 2004 yılında yürürlüğe giren 5199 sayılı Hayvanları Muhafaza Kanunu’na nazaran, hayvan bakımevleri hayvanları kısırlaştırmak, aşılamak ve rehabilite etme vazifelerini üstleniyor. Belediyelerin sorumluluğunda olan bu merkezler, tedavi edip bakımlarını yaptıkları hayvanları aldıkları yere geri bırakmakla yükümlü.

İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi üyesi Avukat Deniz Tavşancıl Kalafatoğlu, ellerindeki sayıya nazaran Türkiye’de bin 389 belediye olmasına rağmen yalnızca yaklaşık 300 barınakbulunduğuna dikkat çekiyor. Türkiye’de 4 milyon sokak köpeğinin bulunduğu tespitinin de gerçeği yansıtmadığını, asıl sayının daha az olduğunu söz eden Kalafatoğlu, “Bu sayı gerçek olsa bile bu köpeklerin gideceği bir bakımevi yok. Bu da aslında niyetin bakımevine almak değil, direkt hayvanları öldürmek olduğunu gösteriyor” diye konuşuyor.

AKP Rize Milletvekili Harun Mertoğlu mecliste yaşanan tartışmalar sırasında hayvan hakları savunucularına hitaben “Hani tek tahlil kısırlaştırma diyorsunuz ya, kendilerinin müsaadesi olmadan hayvanları kısırlaştırma yetkisini siz nereden alıyorsunuz, bu hakkı size kim veriyor? Üreme hayvanlar için bir hak değil mi?” demişti. Mertoğlu’nun sorusunun, bahsin absürtlüğünü ortaya koyduğunu söyleyen Kalafatoğlu, “Sanırım, kısırlaştırma için müsaade almadığımız hayvanlardan öldürülmeleri için müsaade almışlar” diyor.

Fotoğraf: Pond5 Images/IMAGO

Barınak kapasitesi 105 bin

TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı ve AKP Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci meclisteki kanun teklifi üzerinde yapılan görüşmeler sırasında Türkiye’deki barınak sayısının 322 olduğunu açıkladı. Bu barınakların kapasitesinin 105 bin olduğunu bildiren Kirişçi, barınak meselesiyle ilgili itirazlara cevap verirken belediyelerin önünde kâfi müddet bulunduğunu belirterek “Bu kanun yürürlüğe girdiğinden itibaren dört yıl müddetle belediyelerin kendi bütçelerinden bahsedilen oranlar nispetinde bu parayı ayıracaklar ve buradan hareketle de bu barınakları yapacaklar” dedi.

Kabul edilen yasaya nazaran belediyeler 31 Aralık 2028’e kadar belirtilen hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin şartlarını güzelleştirmekle yükümlü olacak. Belediyeler bütçe gelirlerinin binde 5’ini hayvan bakımevleri kurmak, rehabilitasyon süreçleri yapmak ve sahipsiz hayvanlara sahiplendirilene kadar bakmak için harcayacak bu sayı büyükşehir belediyelerinde binde 3 olarak uygulanacak. Bu sayının üzerindeki harcamaların yüzde 40’ı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ödenecek.

Kalafatoğlu: Ne sahiplenen ne de hayvan garanti altında

Ancak hükümetin şimdi hayvanların sahiplendirilmesini teşvik edecek ve önünü açacak bir çalışması bulunmuyor. Bu tartışmaların akabinde hayvan sahiplendirilmesinin de aslında pek çok açıdan güç olacağını düşünen Kalafatoğlu, sürecin toplumu kutuplaştırdığı görüşünde:

“Tartışmalar sırasında sokak köpekleri daima canavar üzere gösterilmeye çalışıldı. Bunları izleyen çocukların artık sokak köpeklerinden korktuğuna eminim. Hayvan sevgisini aşılamak şöyle dursun yurtdışında yaşanmış olan hayvan akınlarını bile Türkiye’de yaşanmış üzere gösterdiler. Biz aslında şiddete eğilimli bir toplumuz. Daha şimdiden yasa çıkmadan beşerler sokaktaki hayvanlara saldırmaya başladı, sopalarla dövüyorlar. Ülkede büyük bir kutuplaşma başlıyor.”

Hayvan sahiplenilmesinin ekonomik olarak da büyük bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Kalafatoğlu, belediyelerin kısırlaştırmadığı hayvanların kısırlaştırması, mama maliyetleri ve yüksek veterinerlik fiyatlarının zorlayıcı olduğunu tabir ediyor. Ayrıyeten kat mülkiyet planlarında hayvan beslenmesi yasak olan konutlarda hayvanların sahiplenilmesi durumunda tahliyeler olduğunu anlatan Kalafatoğlu, “Ne sahiplenen kişi ne de sahiplenilen hayvan garanti altında, ekonomik olarak rastgele bir kolaylık da sağlanmıyor” diyor.

“İnsanlar var olan hayvanlarına bile bakmakta zorlanıyor”

Afet devirlerinde hayvanları kurtarma çalışmalarının yanı sıra barınak ve hayvan sahiplendirmeye dayanak veren Hayvan Arama Kurtarma Derneği’nin (HAK) başkanı Sibel Altun da maddeden evvel de insanların hayvan sahiplenmede ekonomik olarak zorlandıklarını ve var olan hayvanlarına bile bakamadıklarını anlatıyor.

Altun, “Sahiplendirme oranları çok önemli olarak düşüşe geçti. Ekonomik durumlardan kaynaklı vatandaşlar bizi arıyor. Ağlayarak artık hayvanlarına bakamadıklarını anlatıyorlar ve kedi, kuş, köpek üzere hayvanlarını bize vermek istiyorlar. Zira hayvanların muhtaçlık duyduğu mama, veteriner fiyatları inanılmaz boyutlarda. Biz KDV indirimi istedikçe fiyatlar daha da arttı. Bu maddeden sonra ülke genelinde bu hayvanlar sahiplendirilmeyecek. Gerçek bu” diyor.

Fotoğraf: Yasin Akgul/AFP

Yasanın yaratacağı sonuçlarla ilgili çalışma yapılmadığını söyleyen Altun, sahiplendirme kaidelerinin da belirli olmadığını söylüyor. Daha şimdiden sokaklarda besleme yapan hayvanseverlere hücumlar başladığına işaret eden Altun, insanların sokağındaki hayvanı vermek istemeyeceğini ve yasanın toplumu önemli bir çatışmaya sokacağını düşünüyor.

MBB: Önemli yetersizlikler var

Marmara Belediyeler Birliği’nin (MBB), geçen hafta açıkladığı Sokak Hayvanları Araştırma Raporu’nda Marmara Bölgesi’ndeki 107 büyükşehir, vilayet, ilçe ve belde belediyesinden 57 adedinin barınağı olduğu, 50 adedinin olmadığı bilgisi yer almıştı. Rapor; tedavi odası, barınma ünitesi, ameliyathane, ağır bakım ünitesi ve rehabilitasyon merkezi üzere imkanların belde belediyelerinde hiç bulunmadığını, hayvan bakımında önemli yetersizlikler olduğunu tespit etmişti.

Var olan bakımevlerinin de hem yetersiz hem de şartlara sahip olduğunun altını çizen Sibel Altun, barınakların kapasitesinin 100-120 bin ortasında olduğunu belirterek halihazırdaki barınaklara “yaşam alanı” tanımlaması yapılamayacağını söylüyor.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl erişebilirim?