IEA’dan “tarihin en büyük güç darboğazı” uyarısı

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Avrupa’da İran savaşı nedeniyle yaşanması beklenen güç krizi kaygısı süratle artıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Lideri Fatih Birol, Ortadoğu’daki savaşın petrol arzında yol açtığı aksamaların Nisan ayında Avrupa’yı etkilemeye başlayacağını açıklarken, Avrupa Birliği (AB) Avrupa hükümetleri ve halkına “durum çok ciddi” diyerek tasarruf daveti yaptı.

IEA Başkanı Fatih Birol, bugün Norveç Varlık Fonu Lideri Nicolai Tangen ile yaptığı bir podcast yayınında çarpıcı ikazlarda bulundu.

Avrupa’ya Nisan prestijiyle güç darboğazı uyarısı

Fatih Birol, ABD ve İsrail’in İran’a atağıyla başlayan savaşa, Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlara getirdiği kısıtlamalar ve bölgedeki güç varlıklarını gaye alan ataklarına işaret ederek, bugüne kadar 12 milyon varilden fazla petrolün kaybedildiğini açıkladı.

Nisan ayında bu kayıpların iki katına çıkacağını belirten IEA Başkanı, “Bu, enflasyon yoluyla tesirini gösterecek ve birçok ülkede ekonomik büyümeyi aşağı çekecek” dedi.

Petrol darboğazının Nisan ayında Avrupa’yı etkilemeye başlayacağını söyleyen IEA Başkanı Birol’a göre en büyük sorun, halihazırda Asya ülkelerini etkileyen ve Avrupa’yı da vurması beklenen jet yakıtı ve dizel kıtlığı.

“Bunu Asya’da görüyoruz fakat yakında, bence Nisan ya da Mayıs’ta bu Avrupa’yı da etkileyecektir” diyen Birol, dünyada bugüne kadar güç arzında misal ölçekte bir aksama yaşanmadığına dikkat çekti.

“Büyük, çok büyük bir kesintiye hakikat gidiyoruz”

IEA Başkanı Birol, “Mevcut petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzındaki aksama, 1973 ve 1979’daki iki petrol krizinin yanı sıra, Moskova’nın 2022’de Ukrayna’yı işgali nedeniyle yaşanan Rus doğalgaz hacmi kayıplarının toplamından daha kötü” diye konuştu.

Savaşın başlamasından bu yana Ortadoğu’da güç arzı ve tedariğinden, yaklaşık 40 kritik güç varlığının ziyan gördüğünü ve bunların tekrar devreye alınmasının vakit alacağını söyleyen Birol, “Büyük, çok büyük bir kesintiye yanlışsız gidiyoruz ve bu, şimdiye kadarki en büyüğü” dedi.

“Stratejik rezervlerden ek salımı değerlendiriyoruz”

Fatih Birol, ayrıyeten IEA’nın stratejik rezervlerden ek bir salımı daha değerlendirdiklerini de açıkladı.

İran savaşı nedeniyle IEA üyesi ülkeler 11 Mart’ta, global petrol piyasasındaki sert dalgalanmaları sınırlamak hedefiyle stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrol salımı konusunda anlaşmıştı.

400 milyon varil petrol, IEA uyumundaki acil petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 20’sine tekabül ediyor. Birol, stoklardan ne oranda ek petrol salımı değerlendirdiklerini açıklamadı.

Bu ortada Avrupa Komitesi, üye ülke başkentlerine gönderdiği bir yazıda, talep ve arz istikrarını daha uzun bir müddet boyunca sağlamak emeliyle “stokların piyasaya sürülmesinin tesirli ve verimli bir biçimde planlanması” için daha fazla uyum davetinde bulundu.

AB: Durum çok ciddi

Avrupa başşehirleri bir yandan İran savaşının ABD Başkanı Donald Trump ile yol açtığı tansiyonu yönetmeye çalışırken, başka yandan da savaşın tetiklediği güç kriziyle de başa çıkmaya çalışıyor.

Avrupa Komitesi dün üye devletleri, Ortadoğu savaşının güç fiyatları üzerinde uzun vadeli tesirleri olabileceği konusunda uyararak, “yakıt talebini azaltmaya ve petrol tedarikini garanti altına almaya hazırlanmaları çağrısında” bulundu.

Avrupa Kurulu’nun Güç’ten Sorumlu Komiseri Dan Jorgensen, üye ülkelerin güç bakanları ile görüntü konferansı yoluyla yaptığı toplantının akabinde Brüksel’de basın toplantısı düzenledi.

“Petrol, bilhassa dizel ve jet yakıtı tasarrufu için ne kadar çok şey yapılırsa o kadar düzgün durumda olacağımız çok açık” diyen Jorgensen, “Durum çok önemli ve ufukta bir son göremiyoruz” dedi.

Avrupa için durumun daha da kötüleşebileceğini aktaran AB Komiseri, “Hatta talep azaltımı gerekli hale gelebilir” diye ekledi.

Avrupa hükümetlerinin güç ticaretinde uzun soluklu bir aksamaya hazırlık yapması gerektiğini belirten Dan Jorgensen, “Şimdi harekete geçmeliyiz ve birlikte hareket etmeliyiz” dedi.

Avrupalılara kritik tasarruf çağrısı

Avrupa Komitesi üyesi Jorgensen, “Ortadoğu’daki güç altyapısı harap durumda” diyerek, yarın barış tesis edilse bile güçteki darboğazın devam edeceğine işaret etti.

Jorgensen, güç tasarruf etmek için Avrupalılara meskenden çalışma, toplu taşımayı kullanma, zarurî olmadıkça araçlarını kullanmama çağrısı yaptı.

AB’li yetkili ayrıyeten AB üyesi ülkelerin hükümetlerini uzaktan çalışmayı ve toplu taşıma kullanımını teşvik etme, otoyol sürat sonlarını düşürme, özel araç kullanımını kademeli olarak sınırlama, tasarruflu sürüş uygulamalarını yaygınlaştırma, araç paylaşımını teşvik etme üzere yakıt talebini azaltacak tedbirleri değerlendirmeye davet etti.

Reuters, AFP/ DA, BK