Almanya’da büyük inşaat projeleri neden yıllarca sürüyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Berlin’in yeni havalimanı: Beş yıl bitirilmesi planlandı, 14 yılda tamamlandı. Stuttgart’ın yi ana tren istasyonu ya da kumuoyundaki yaygın ismiyle “Stuttgart 21”: Birinci kazma vurulalı tüm 16 yıl oldu ancak hâlâ inşaat halinde. Hamburg’daki konser salonu Elbphilharmonie: Üç yıl yerine dokuz yılda bitti.

Peki ya maliyetler? Kimi projelerde, planlanan bütçenin tam on katı harcandı.

Köln Operası da emsal bir maziye sahip. 1950’lerde çağdaş demokrasinin simgesi olarak inşa edilen bina, birebir vakitte bir “kültür hazinesi” olarak görülüyordu. 2012’de restore edilmesi kararlaştırıldı. Plan kolaydı: Üç yıllık çalışma, 2015’te tekrar açılış.

14 yıllık onarım maratonunda son düzlük: Toplam 1,5 milyar euroya mal olan “yenilenmiş” Köln Operası’nın, 26 Eylül 2026 tarihinde perdelerini açması planlanıyorFotoğraf: Henning Kaiser/dpa/picture alliance

Evdeki hesap inşaat alanına yeniden uymadı: Opera binası, iki sahneli bir tiyatro ve kendi sahnesi olan bir çocuk operasından oluşan bina kompleksi hâlâ oevasa bir şantiye görünümünde.

Opera sanatkarı Emily Hindrichs, 2015’te gruba katıldığında duyduğu iyimserliği hatırlıyor:

“O vakitler, tamam, bunu süratlice çözerler diye düşünmüştüm. Epey iyimserdim.”

On yıl sonra Emily, inşaatın hâlâ bitmesini bekliyor:

“Sahnelediğimiz yapıtların gösterimi, kentin farklı noktalarındaki süreksiz yerlere dağıtıldı. Yaşadığım hayal kırıklığı epey derin.”

Başlangıçta 250 milyon euro olarak öngörülen bütçe ise tam 850 milyon euroya çıktı. Faizler ve süreksiz yerlerin maliyeti de eklendiğinde toplam fatura 1,5 milyar euroya ulaşıyor.

On yılı aşan inşaat sürecinde oyuncu Andreas Groetzinger de pek çok duyguysal gelgit yaşamış:

“Umut, ümitsizlik, öfke ve son olarak alaycılık. Daima yeni tarihler açıklandı. Lakin hiçbiri hakikat çıkmadı.”

Groetzinger için en rahatsız edici olan, projenin neden raydan çıktığını kimsenin açıklayamaması:

“Kimse bir şey bilmiyor. Neyin tam olarak yanlış gittiğini kimse söyleyemiyor. Her şey büyük ve çok karmaşık bir nedensellik ağına dönüştü.”

Hamburg’un simgelerinden: Halk ortasında kısaca “Elphi” olarak isimlendirilen ve üretimine 2007 yılında başlanan Elbe Filarmoni Binası (Elbphilharmonie), tam altı yıllık bir gecikmeyle 2016 yılında lakin tamamlanabildi. 77 milyon euro olarak planlanan başlangıçtaki maliyet ise on katını da aşarak toplamda 866 milyon euroya çıktı Fotoğraf: Jürgen Tap/HOCH ZWEI/picture alliance

Almanya’da gecikmelerin nedeni ne?

Jürgen Marc Volm, 2024 yılında proje idaresi devraldığında zati dokuz yıllık bir gecikme kelam konusuydu. Projenin epey karmaşık olduğunu vurguluyor:

“64 bin metrekarelik alan, 2 bin salon ve oda, 72 farklı uzmanlık alanında çalışan 58 şirket ve 22 planlama ajansı…”

DW’ye konuşan Volm,gecikmenin birtakım bürokratik ve teknik nedenleri olduğunu da söylüyor:

“İnşaat müsaadeleri uygun biçimde verilmediği ve tasarım ile inşaatta kusurlar ortaya çıktığı için çok sayıda düzeltme yapılmak zorunda kaldı.”

Buna birden fazla vakit en ucuz teklifi veren firmayı tercih eden katı ihale süreci de ekleniyor. Yükleniciler iflas ettiğinde çalışmalar duruyor, yeni ihaleler açılıyor ve gecikmeler katlanıyor.

Volm, kelamlarını şöyle sürdürüyor:

“Şirketler iflas etti. Akabinde yeni şirketlerle çalışmak zorunda kaldık. Onlar, proje devam ederken sürece dahil oldular. Bu da daima değişiklik manasına geliyordu.”

Deneyimli proje yöneticisi, Köln’deki sorunun temelinde irtibat eksikliği olduğunu da itiraf ediyor:

“Teknik sıkıntıları çözmede çok yeterliyiz, ancak irtibat konusunda maalesef o kadar güzel değiliz.”

Kısaca “BER” olarak da anılan Berlin-Brandenburg Willy Brandt Havalimanı’na birinci kazma Eylül 2006’da vuruldu ve beş yılda tamamlanması planlandı. Tam 14 yıllık bir inşaat mühletinin sonunda 2020 sonbaharında açılışı yapıldı. Toplam maliyet: 6,6 milyar euro (Fotoğraf 04.09.2009 tarihine ait)Fotoğraf: dpa

Ülke genelindeki projelerde de büyük gecikmeler yaşanıyor.

Alman Vergi Mükellefleri Federasyonu Başkanı Reiner Holznagel şu tespiti yapıyor:

“Almanya’nın bu noktada önemli bir sorunu var. Büyük projeler süratli, verimli ve gerekliliklere uygun formda inşa edilmiyor. Almanya’nın o eski olumlu imajı artık mazide kaldı.”

Holznagel, etraf ve güvenlik düzenlemeleri dahil birçok bürokratik katmanının, süreci yavaşlattığını da söylüyor:

“Almanya’da inşaat, çok kıymetli. Gereç ya da fiyatlar nedeniyle değil, çok fazla bürokratik düzenlememiz olduğu için. Bunlar muazzam ölçüde para, vakit ve emek gerektiriyor.”

Bu düzenlemelerin sorumluluğu ve kontrolünün büyük bir yönetim içinde farklı ünitelere dağılmış olması, işleri daha da karmaşık hale getiriyor.

İki katedralin hikâyesi

Köln Operası, kentin inşaat alanındaki tek “bitmeyen senfonisi” değil. Kentin en çok ziyaret edilen yapısı olan ve kısaca “Dom” diye isimlendirilen tarihî Köln Katedrali’nin tamamlanması tam 600 yıl sürmüştü. İnşaat 1248’de başladı. Para bitince tamamlanmamış kulenin doruğundaki terk edilmiş vinç yüzyıllar boyunca bir simge haline geldi.

Ünlü Köln Katedrali: Kimi inşaat projelerinin hayli uzun sürebileceğinin kanıtıFotoğraf: Shotshop/picture alliance

Kilise nihayet 1880’de tamamlandı. Lakin görkemli katedral, o gün bugündür yeniden inşaat halinde. Yapının dış cephesindeki iskeleler, Dom’un adeta bir kesimi haline geldi. Eskiyen yapının bir kısmı restore edildikten çabucak sonra, binanın bir diğer noktasında iskele yine kuruluyor. Orasının tamiratı bitene kadar da bir öbür noktanın onarım gereği ortaya çıkıyor ve kısır döngü bu formda sonsuza kadar devam ediyor.

Oyuncu Andreas Groetzinger, bitmeyen onarım çalışmalarına atıfla gülümseyerek şöyle diyor:

“Katedralin tamamlanması 600 yıl sürdü. Onarımda sanırım bunu da geçeceğiz!”

Köln’ün 500 kilometre güneybatısında, Fransa’nın başşehri Paris’in merkezinde öbür bir ünlü katedral yükseliyor: Notre Dame de Paris. Köln’deki benzerine nazaran çok daha kısa müddette, 1345’te tamamlandı. Almanya’nın bugün yaşadığı takvim ve bütçe meselelerinin aşılması için tahminen bir rol-model olabilir.

Notre Dame ruhu

Notre Dame’ın kulesi ve çatısının büyük kısmı 2019’daki yangında yok oldu. Kısa müddet sonra Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kilisenin beş yıl içinde yine inşa edileceğini açıkladı. Ve bu kelam tutuldu; vaktinde ve bütçe içinde tamamlandı.

15 Nisan 2019’da çıkan yangın, Notre Dame Katedrali’nin çatısını ve kulesini küle çevirmiştiFotoğraf: Thierry Mallet/AP Photo/picture alliance

Projeyi, emekli bir general olan Jean-Louis Georgelin, adeta askerî bir disiplinle yönetti. Philippe Jost, Georgelin’in vefatının akabinde misyonu devralarak projeyi tamamladı. “O buna beş yıllık savaş diyordu” diye hatırlıyor Jost.

Jost, “Notre Dame ruhu”nu oluşturan şeyin, “ortak hedef” duygusu olduğunu söylüyor ve ekliyor:

“Projede yer alan tüm şirketler, ‘büyük bir aile’ şuuruyla çalıştı.”

Fransızlar, birbirlerini suçlama yerine inanç ve irtibatı öncelik haline getirdi. Ayrıyeten grup küçük tutuldu. Jost, en fazla 35 bireyden oluşan ve bilhassa bu gaye için kurulan bir tertibi yönetti.

Jost, yanlışsız ve emniyetli yüklenicileri bulmak için bir yıldan fazla vakit harcadıklarını anlatıyor:

“En güzelleri seçmek zorundaydık. Yeterli olanın, bedeli de yüksek oluyor.”

Sonuçta 700 milyon euroluk yine inşaa süreci, kelam verildiği üzere beş yıl içinde tamamlandı.

Notre Dame Katedrali, beş yıl üzere kısa bir müddet içinde adeta küllerinden tekrar doğduFotoğraf: Andreas Becker/Nicolas Martin

Almanya için dersler

Vergi Mükellefleri Federasyonu Başkanı Holznagel, Almanya’nın başka yerlerdeki yeterli uygulamalardan ders almasının vakti geldiğini söylüyor:

“Bazı köprülerin ya da yolların durumuna bakınca, Alman devletinin önemli bir sorun yaşadığını ve insanların neden bu kadar memnuniyetsiz olduğunu anlayabiliyorsunuz.”

Opera sanatkarı Emily Hindrichs, Almanya’daki esneklik eksikliği olarak gördüğü duruma şaşırıyor:

“Her vakit o inatçı, katı zihniyet görülüyor: ‘Bir planımız var ve sonuna kadar buna sadık kalmalıyız’ deniyor. Asla bir B planı yok.”

Oyuncu Groetzinger ise onlarca yıl boyunca Köln Operası ve tiyatro binalarının gereğince bakımdan geçirilmemesinin sorunu ağırlaştırdığını söylüyor:

“Almanya, altyapıya o kadar az yatırım yaptı ki, sonunda el atıldığında sıkıntılar bunaltıcı hale geliyor.”

İyi haber şu: Köln Operası’nın 2026 sonbaharında yine açılması planlanıyor. Emily için bu duygusal olacak:

“Orada sahneye çıkabilirsem, kendimi konutuma dönmüş üzere hessedeceğim. Bunu sabırsızlıkla bekliyorum.”