Turizmde nitelikli eleman gereksinimi artıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünyanın önde gelen turizm ülkelerinden biri olan Türkiye’de, turizm bölümünde yaşanan nitelikli eleman açığı her geçen gün büyüyor. DW Türkçe’ye konuşan turizmcilere nazaran, düşük fiyatlar nedeni ile garsonundan komisine, kat görevlisinden aşçısına kadar kesimdeki on binlerce çalışan devayı başta Körfez ülkeleri olmak üzere yurtdışında çalışmakta buluyor.

En çok turist çeken 5 ülkeden biri

Türkiye, Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) bilgilerine nazaran Fransa, İspanya, ABD ve İtalya ile birlikte dünyada en fazla turist çeken beş ülkeden biri pozisyonunda bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, Türkiye 2023 yılında 56,2 milyon turisti ağırladı. 2024’ün birinci sekiz ayında ise Türkiye’ye gelen yabancı turist sayısı 35,8 milyon oldu. Türkiye’ye en çok turist gönderen ülkeler ise Rusya, Almanya, İngiltere, İran ve Polonya olarak sıralanıyor.

Bu yılın birinci sekiz ayında 35,8 turist Türkiye’yi ziyaret ettiFotoğraf: Ibrahim Laleli/DHA

Hükümet, 2024 sonunda 60 milyon turist ve 60 milyar dolar turizm gelirine ulaşma amacı koydu. Lakin yüksek enflasyon nedeni ile fiyatların geçmiş yıllara nazaran üç dört kat arttığı turizmde, istihdam krizi yaşanıyor. DW Türkçe’ye konuşan Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Lideri Mehmet İşler, Türkiye’de turizmin 12 aya yayılamaması ve dönemlik işlerdeki fiyatların yüksek enflasyon karşısında çok düşük kalması nedeniyle, turizm kesiminde önemli bir nitelikli eleman açığı yaşandığını söylüyor.

“Gençlerin yüzde 90’ı diğer kesime gidiyor”

Turizm dalına orta eleman yetiştiren Turizm Eğitim Merkezleri (TÜREM) üzere kurumların kapatılmasının on milyarlarca dolarlık büyüklüğe sahip turizm bölümündeki istihdam kalitesini olumsuz etkilediğini vurgulayan Mehmet İşler, “Meslek liseleri ya da üniversitelerdeki turizm kısımları, yılda yaklaşık 50 milyon turist ağırlayan bir ülke için çok yetersiz kalıyor. Kesime giriş yapan gençlerin yüzde 90’ı bir müddet sonra turizmi bırakıp öteki işlere geçiyor” diye konuşuyor.

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Lideri Mehmet İşlerFotoğraf: privat

Yıllarını turizme vermiş, lisan bilen, nitelikli çalışanların ise Türkiye’deki hayat koşulları nedeni ile devayı yurtdışında aradığına işaret eden İşler, bilhassa Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Suudi Arabistan üzere Körfez ülkelerinin yüksek fiyatlar vererek Türkiye’den on binlerce turizm elemanı aldığına dikkat çekiyor. İşler, “Türkiye daima turist sayısını artırırken, birebir oranda devam etmesi gereken kalite, eleman tedarik etme yahut yetiştirme avantajını ise kaybediyor” diyor.

“1,5 milyon yeni çalışana gereksinimimiz var”

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Haziran 2024 datalarına nazaran, turizm kesiminde kayıtlı 1,5 milyon çalışan bulunuyor. Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) datalarına nazaran ise şu anda Türkiye turizm dalında garsondan komiye, kat görevlisinden aşçıya kadar 100 bin çalışana acil olarak ihtiyaç var. ETİK Başkanı İşler ise Türkiye’nin turizmdeki potansiyeli ve gelecek yıllarda turist sayısının giderek artacağı düşünüldüğünde, dalın her kademede yaklaşık 1,5 milyon çalışana gereksinim duyacağını söylüyor.

Türkiye’de genç jenerasyonların turizm bölümündeki çalışma kurallarını ağır, fiyatları ise çok düşük bulmalarından ötürü turizmcilerin Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Gürcistan ve Rusya üzere ülkelerden çalışan getirttiğini anlatan İşler, “Ancak bu durum Türkiye’deki turizm işletmelerinin kalitesini düşürüyor. Zira yurtdışından getirttiğimiz çalışanlar klasik Türk misafirperverliğine aşina olmuyor. Tahminen iş gücü maliyetlerimiz düşüyor ancak hizmet kalitemiz de düşüyor. Bölümde çok acil bir istihdam planına gereksinimimiz var” biçiminde konuşuyor.

Turizmde yabancı yatırımlar artıyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, 2023 sonu itibariyle Türkiye’de faal olan 4 binden fazla otel ve 20 bine yakın farklı özelliklerde konaklama tesisi bulunuyor. Dünyadaki tüm büyük otel zincirleri, Türkiye’nin dört bir yanında faaliyet gösteriyor. Her yıl ortalama 50 büyük otel yatırımı yapılan Türkiye turizm dal, yabancı yatırımcının da gözdesi durumunda.

Dünya genelinde 9 binden fazla oteli bulunan ve bünyesinde Sheraton, Ritz Carlton, St. Reggis üzere lüks otel zincirlerini barındıran ABD’li JW Marriot da Türkiye turizm kesimi için büyük gayeler koyan milletlerarası yatırımcılardan biri.

JW Marriot Ankara Oteli Genel Müdürü Dr. Hakan ArslanFotoğraf: Muhammet Karatas

DW Türkçe’ye konuşanJW Marriot Ankara Oteli Genel Müdürü Dr. Hakan Arslan,Türkiye’de 47 oteli bulunan Marriot kümesinin 2025 sonunda 100, 2027 sonunda ise 200 otele ulaşmayı hedeflediğini söylüyor. Arslan, “Türkiye, yıllık 60 milyon turistlik potansiyeli ile kümemizin ana yatırım alanlarından biri olacak” diyor.

Türkiye’nin yakın coğrafyasındaki savaşlara karşın turistler için beğenilen bir ülke olmaya devam ettiğini vurgulayan Arslan, fakat yüksek enflasyon sürecinde Türkiye’nin “ucuz ülke” algısının ziyan gördüğünü, kesimdeki “nitelikli çalışan” meselesinin ise giderek büyüdüğünü kaydediyor.

Turizmde maaşlar düşük kalıyor

Turizm bölümüne adım attığı 2006 yılında döviz bazında yaklaşık 1600-1700 dolar maaş ile çalışmaya başladığını anlatan Arslan, şunları söylüyor:

“Bugün ise dal, yeni başlayan bir çalışana 1000 dolar bile maaş ödemiyor. Bu yüzden de ister istemez lisan bilen, nitelikli gençler diğer taraflara hakikat, farklı bölümlere yanlışsız kayıyorlar. Şu an nitelikli işçi bulmak, iş bilen işçi bulmak çok güç. Bizim öbür ülkelerden ayrıldığımız bir misafirperverliğimiz var. Lakin artık Türk misafirperverliği kelamını yerine getirebileceğimiz çalışanlarımızın sayısı çok azaldı. Türkiye’nin turizmde yeni bir öyküye muhtaçlığı olduğunu düşünüyorum. Turizmle ilgili, bilhassa bölümdeki eleman açığı ile ilgili stratejik planlama ve daha güçlü pazarlama faaliyetleri ile kısa müddette turizmde büyük bir muvaffakiyet yakalanabilir.”

DW Türkçe’ye sansürsüz nasıl erişebilirim?