TBMM bugün açılıyor; gündeminde neler var?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

TBMM Genel Kurulu iki aylık tatilin akabinde bugün yasama faaliyetlerine yine başlıyor. Meclis’i bu periyotta yeni anayasa çalışmalarının yanı sıra siyasetin gündeminde yer alan erken seçim tartışmaları ve parti birleşmeleri üzere çeşitli alanlarda gelişmeler bekliyor.

Meclis Genel Kurulu 29 Temmuz’daki birleşiminden sonra yaz aylarında tatile girmişti. Filistin lideri Mahmud Abbas’ın hitabı ve TİP Milletvekili Can Atalay’ın durumu için 15 ve 16 Ağustos’ta gerçekleştirdiği iki harikulâde oturumun akabinde Meclis 28. Devir 3. Yasama Yılı’na bugün saat 15.00’te başlıyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un açış konuşmasının akabinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Genel Kurul’a hitap edecek.

Yeni anayasada ilerleme olabilecek mi?

28. yasama döneminde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile iktidar partisinin gündemindeki en kıymetli başlıklardan birisi yeni anayasa çalışmaları olacak.

Kurtulmuş’un daha evvel yaptığı anayasa çeşitlerini yenilemesi ve sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve fikir kuruluşlarından yeni anayasaya ait görüş ve teklifler alması beklenirken, AKP kümesinin da Meclis’te kümesi bulunan siyasi partileri ziyaret edebileceği belirtiliyor.

Ancak TİP Milletvekili Can Atalay’ın durumu ile ilgili yaz aylarında düzenlenen harikulâde oturumda yaşanan hengame ile muhalefet partilerinin iktidara evvel mevcut anayasaya uyma daveti yapması sonrasında bu çalışmalardan somut bir sonuç çıkması şimdilik beklenmiyor.

TİP Milletvekili Can Atalay’ın durumu ile ilgili yaz aylarında düzenlenen harikulâde oturumda hengame çıkmıştı.Fotoğraf: ADEM ALTAN/AFP

Kurtulmuş dün düzenlediği basın toplantısında Ekim ayından itibaren siyasi partilerin anayasa tekliflerinin görülebileceği bir portal oluşturacaklarını belirterek yeni periyoda dair şunları kaydetti:

“Şu anda anayasa sıkıntısı toplumun gündeminde yer almıyor derseniz alışılmış ki yer almadığı aşikardır. Ancak nihayetinde partiler Meclis’in iki iktidar partisi, birinci ve ikinci partileri aşikâr bahislerde uzlaşı sağlar, başka partilerle de uzlaşı içinde olurlarsa o vakit daha açık söyleyeyim 400’ün üzerinde iştirak sağlanmış olan bir anayasa teklifi millet tarafından benimsenmiş demektir.”

31 Mart mahallî seçimlerinin akabinde AKP ile CHP ortasında olağanlaşma görüşmeleri başlamış fakat çok fazla bir ilerleme sağlanamamıştı.

Meclis açılmadan anayasa ile ilgili tartışmaları alevlendiren bir öteki gelişme ise Cumhur İttifakı’nın küçük ortaklarından Hür Dava Partisi (HÜDA PAR) Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu’nun “Anayasa’nın dördüncü hususuna karşıyız” biçimindeki açıklamaları olmuştu.

Kurtulmuş dünkü basın toplantısında bu mevzunun hatırlatılması üzerine şöyle konuştu:

“İlk dört unsur konusunda Türkiye’de parlamentoda temsil edilen partilerimizin tamamına yakını kahir ekseriyetinin rastgele bir argümanının ya da bir teklifinin olmadığını, bundan ötürü birinci dört husus hakkında yapılan rastgele bir tartışmanın gereksiz tansiyonlara ve vakit kaybına neden olacağını belirtmek isterim.”

Eski periyottan kalan teklifler

TBMM’nin yeni periyodunda evvelki yasama yılından kalan tekliflerle ilgili gelişmeler de dikkatle takip edilecek. Genel Kurul’un yeni yasama devrine birinci olarak yarım kalan tekliflerle devam etmesi bekleniyor.

Bu çerçevede Genel Kurul’da görüşmelerine başlanan ve kimi unsurları kabul edilen Öğretmenlik Mesleği Kanunu Teklifi birinci gündeme gelebilecek tekliflerden.

Öğretmenlik Mesleği Kanun Teklifi’nin 22 unsurluk birinci kısmı Genel Kurul’da oylanarak kabul edilirken, eğitimcilerin büyük yansısını çeken teklifin görüşmeleri yarım bırakılarak yeni yasama yılına ertelenmişti.

Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklikler protestolara yol açmıştıFotoğraf: ANKA

Önceki devirde kurullardaki görüşmeleri tamamlanıp kabul edilen 9. Yargı Paketi ile Tüketicilerin Korunmasına Yönelik Kanun Teklifinin Genel Şura görüşmelerine ise başlanamamıştı. Bu tekliflere de yeni devirde devam edilecek.

9. yargı paketinde yer alan “etki ajanlığı maddesi” olarak bilinen düzenleme eski devirde çok tartışılmıştı. Bu hususun yargı paketinin içine yine dahil edilip edilmeyeceği bu periyodun kıymetli gündem unsurlarından biri olacak.

Bu ortada Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu yargı paketinden bağımsız olarak Ekim ayında Yargı Islahatı Strateji Belgesi’ni açıklaması bekleniyor.

TBMM’yi yeni periyotta bekleyen bir öteki mesai ise iç tüzük ile ilgili olabilir. Meclis İç Tüzüğü’nün yenilenmesi bir müddettir konuşulan bir husustu. TBMM Lideri Kurtulmuş’un Meclis çalışmalarına başlayınca parti kümeleriyle müzakere ederek bu mevzuyu gündeme taşıması kelam konusu olabilir.

Ekonomi değerli gündem maddesi

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yeni devirdeki en kıymetli gündem başlıklarından birisi de iktisat olacak.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan 3 Ekim’de Plan ve Bütçe Kurulu’nda sunum yapacak. Sunumda son ekonomik gelişmeleri kıymetlendirecek olan Karahan’ın yüksek enflasyon, global gelişmeler ve para siyaseti ile ilgili son durumu aktarması bekleniyor.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan 3 Ekim’de Plan ve Bütçe Kurulu’nda sunum yapacak.Fotoğraf: Emin Sansar/Anadolu/picture alliance

Meclis’in bu yasama periyodundaki bir başka iktisat başlığı ise 2025 yılı bütçesi olacak. Bütçenin de Ekim ayı ortalarında Meclis’e sunulması ve gerek Plan ve Bütçe Kurulu gerekse Genel Kurul’daki görüşmelerinin sert geçmesi bekleniyor.

Öte yandan Meclis’in açılmasıyla birlikte Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in uyguladığı iktisat programı kapsamında kayıt dışılıkla uğraş üzere alanlarda yeni tekliflerin sunulması da bekleniyor.

Geçen periyot komitede görüşülen Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’nda değişiklik teklifinin yeni periyotta görüşmelerine başlanması planlanıyor.

Bu ortada ANKA’nın haberine nazaran Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) yönetişim ıslahatı, vergilemede faal olmayan istisna, muafiyet ve indirimler, kamuoyunda bir müddettir tartışılan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, Kamu İhale Kanunu’nda da değişiklik, “esnek çalışma” ve İş Kanunu’nu da etkileyecek değişikliklerin de TBMM’nin yeni devrinin başlıkları ortasında olması bekleniyor.

Meclis’te yeni kümeler kurulur mu?

TBMM’nin yeni yasama periyodunda siyasetteki sıcak gündem de değerli yer tutarken küçük partilerin yeni kümeler kurup kurmadığı yakından takip edilecek.

DEVA ve Gelecek Partisi 14 Mayıs 2023 seçimlerinin akabinde Meclis’te ortak küme kurmak için görüşmeler yürütmüş fakat sonuç alınamamıştı. Bunun üzerine Gelecek Partisi ile Saadet Partisi, Saadet ismi altında bir küme kurmuştu.

Meclis yaz tatilinde iken Gelecek ile DEVA ortasında birleşme görüşmeleri yapılırken, başkanlar Ahmet Davutoğlu ile Ali Babacan da bir ortaya gelmişti. Lakin görüşmelerden bu etaba kadar somut bir sonuç alınamadı.

Yeni devirde Meclis’teki sandalye aritmetiğinin değişip değişmeyeceği de bir öbür sıcak gündem konusu olacak.

TBMM’deki son sandalye dağılımına nazaran AKP’nin 266, MHP’nin 50, HÜDA-PAR’ın ise 4 milletvekili bulunuyor. Hasebiyle İttifak’ın oyları 320’yi buluyor.

Öte yandan muhalefet cephesinde ise durum şöyle: CHP’nin sandalye sayısı şu an 128.

DEM Parti ise 57 milletvekiline sahip.

Geçmiş periyotta Millet İttifakı’nda yer alan fakat 28 Mayıs’taki ikinci tıp sonrası kopan YETERLİ Parti’nin son kayıplarının akabinde 30 milletvekili bulunuyor.

DEVA’nın 15, Gelecek Partisi ve Saadet Partisinin ortak kümesinin ise 20 sandalyesi var.

Şu anda bir partiden olmayan 8 bağımsız milletvekili de bulunurken, lokal seçimde AKP ile ittifaka gitmeyen Tekrar Refah Partisi’nin ise 4 vekili var.

Demokrat Parti’nin 3, Türkiye Personel Partisi’nin 3, DBP’nin 2, Emek Partisi’nin 2, DSP’nin de 1 milletvekili bulunuyor.

Yapay zeka kurulu kurulacak mı?

Meclis’in yeni periyodunda yapay zeka ile ilgili araştırma komitesi kurulması da planlamalar ortasında.

Komisyonda yapay zeka programlarının geldiği son nokta, programların güvenilirliği, şeffaflık prensibine uygun hareket edip etmediği, şahsî dataların korunmasına ait tedbirlerin alınması ve kullanıcılara karşı sorumluluk üstlenmesi üzere başlıklarda çalışmaların yapılması planlanıyor.

Komisyonun kurulma fikri TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı ve AKP Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman tarafından açıklanmıştı. Yayman, Google yetkililerinin sunum yaptığı toplantıda “Yapay zeka konusunda Meclis’te bir araştırma komitesi kurulmasıyla ilgili çalışmalar var” diye konuşmuştu.

Öte yandan Dijital Mecralar Komisyonu’nun da çalışmalarını sürdürmesi bekleniyor. İktidar en son Ağustos ayında Instagram’ı Hamas Siyasi Ofis Şefi İsmail Haniye’nin öldürülmesi ile ilgili paylaşımları engellediği gerekçesiyle kapatmış lakin yüksek ticari kayıplar ve gelen reaksiyonlar nedeniyle 10 gün sonra yine açmıştı.

Dijital Mecralar Komisyonu’nun yeni periyotta hazırlıkları bir müddettir devam eden Dijital Telif yasasını çalışmaya devam etmesi bekleniyor. Bu yasa ile içerik üreten kişi, kurum ve kuruluşların telif haklarının müdafaa altına alınmasının hedeflendiği belirtiliyor.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl erişebilirim?