NATO Ankara Tepesi’nin gündeminde neler var?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenecek olan NATO Zirvesi’yle Türkiye 2004’ten sonra, Ankara ise tarihinde birinci defa bu kadar büyük bir milletlerarası toplantıya konut sahipliği yapacak.

Zirvenin yaklaştığı günlerde güvenlikle ilgili boyutları ve Ankara’da hayatın durmasına yol açmaya kadar giden tedbirleri ile konuşulan toplantıda 32 üye ülke başkanının NATO’nun geleceği ile ilgili alacağı kararlar değerli olacak.

ABD ile NATO’nun Avrupa kanadı arasındaki görüş ayrılıklarının arttığı, ittifakın geleceğine ait tartışmaların sürdüğü bir periyotta gerçekleştirilecek Ankara tepesinde, NATO’nun önümüzdeki yıllara ait yol haritası şekillendirilecek.

Bu arada doruktan evvel beş Avrupa ülkesinin önderleri Almanya’da bir araya geldi. Toplantıda müttefikler arasında uyum arayışı gündemde.

NATO ile ilgili alınacak kararların yanı sıra Ankara için tepenin en kritik ögelerinden biri de ABD Başkanı Donald Trump’ın katılımı olacak. Türkiye’ye son gelen ABD Başkanı 17 yıl önce Nisan 2009’da Barack Obama olmuştu.

Zirvenin programı nasıl ilerleyecek?

Ankara zirvesi kapsamında 32 ülkenin devlet ve hükümet liderlerinin katılacağı NATO oturumunun yanı sıra savunma sanayi ile ilgili düzenlenecek olan forum ve öbür etkinlikler öne çıkıyor.

Zirvenin resmi programı 7 Temmuz günü öğlenden sonra dışişleri bakanları seviyesinde düzenlenecek olan İstanbul İş Birliği Girişimi toplantısı ile başlayacak. Bu çerçevede teşebbüse üye olan Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) dışişleri bakanlarına, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ev sahipliği yapacak.

İstanbul İş Birliği Girişimi (İİG), NATO tarafından 2004 yılındaki İstanbul Zirvesi’nde başlatılan ve Orta Doğu bölgesindeki ülkelerle güvenliğe dayalı ikili iş birliğini teşvik etmeyi amaçlayan bir ortaklık programı olarak biliniyor. Bu teşebbüse bilhassa Türkiye ehemmiyet veriyor. Ankara, NATO’nun güney komşularıyla iştirakini geliştirmesini ve bölgeye 360 derece güvenlik anlayışıyla yaklaşmasını amaçlıyor.

Arşiv – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir gazetecinin, “NATO Zirvesi esnasında ABD Başkanı Donald Trump ile ikili görüşme gerçekleştirecek misiniz?” sorusuna “büyük ihtimalle” karşılığını verdiFotoğraf: Beata Zawrzel/NurPhoto/picture alliance

Zirvenin birinci günü olan 7 Temmuz akşamı verilecek resmi yemekle başkanlar seviyesinde birinci temaslar kurulacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mesken sahipliğinde düzenlenen yemeğe konuk önderler ve eşleri katılacak.

Aynı akşam, dışişleri bakanları seviyesinde NATO-Ukrayna Konseyi formatında bir çalışma yemeği de yapılacak. Bu toplantıya 32 ülkenin dışişleri bakanlarının yanı sıra Ukrayna Dışişleri Bakanı ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas iştirak edecek.

Zirvenin ikinci günü olan 8 Temmuz’da ise ana oturum düzenlenecek. Eskiden NATO Zirvesi oturumları birden fazla oluyordu fakat son yıllarda çok fazla oturumun verimli olmadığı düşünülerek tek bir ana oturum düzenleniyor. Bu oturumun yaklaşık 3-4 saat sürmesi bekleniyor.

Bu oturumun akabinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin basın toplantısı düzenleyerek tepe sonuçlarını değerlendirmesi planlanıyor. Zirve sonuç bildirgesinin kısa ve net tutulması, somut taahhütleri ön plana çıkarması bekleniyor.

Zirveye kimler katılacak?

Zirveye 32 NATO üyesi ülkenin devlet ve hükümet liderleri katılacak.

Buna ek olarak Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy de kıymetli davetliler arasında.

AB’yi zirvede hem Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen hem de Avrupa Konseyi Başkanı António Costa temsil edecek.

Ayrıca “AP4” olarak isimlendirilen Asya Pasifik dörtlüsü Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın önderleri de Ankara’da tepe marjında yapılacak toplantılara katılacak.

Zirve sırasında NATO oturumlarının yanı sıra başkanlar arasında ikili görüşmeler de gerçekleşecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile ikili olarak da bir araya gelip gelmeyeceği sorusuna “büyük ihtimalle” cevabını vermişti.

Zirvenin gündeminde neler olacak?

Ankara tepesinin gündeminde NATO’nun şu anda içinde bulunduğu kritik devirde müttefikler arası münasebetler kapsamında bir dizi değerli başlık yer alacak.

Zirve aslında İttifak’ın hem iç birliğini hem de dışa dönük caydırıcılığını test edecek kritik bir buluşma olarak düşünülüyor.

Bu kapsamda öne çıkan ana gündem başlıkları NATO’nun geleceği, savunma harcamaları, yük paylaşımı, Rusya-Ukrayna Savaşı, Avrupa güvenliği ve Orta Doğu’daki gelişmeler olarak sıralanıyor.

Zirvenin en kıymetli gayesi, İttifak’ın birlik ve bütünlüğünü somut biçimde ortaya koymak.

Rusya’nın Ukrayna işgali ve akabinde Trump’ın NATO’ya yönelik yaptığı açıklamalar üye ülkeler arasında bilhassa de ABD ile Avrupa ülkeleri arasındaki siyasi görüş farklılıklarını açığa çıkarmış ve NATO’nun geleceğine ait soru işaretleri oluşmuştu.

Bu sebeple Ankara’daki dorukta bu soru işaretlerini gidermek için ne üzere kararlar alınacağı yakından takip ediliyor. Zirvenin sonunda çekilecek olan aile fotoğrafı ve başkanların buna tam iştiraki İttifak’ın bütünlüğünü temsil eden değerli bir gösterge olacak.

NATO’nun bir önceki zirvesi, Haziran 2025’te Hollanda’nın Lahey kentinde yapılmıştıFotoğraf: Claudia Greco/REUTERS

Zirvenin öne çıkan başlıklarından biri de müttefiklerin bilhassa de Avrupa ülkelerinin savunmaya ayırdıkları bütçe olacak. ABD’nin Avrupa’nın savunmasındaki rolünü kademeli olarak azaltma eğilimi sonrasında Avrupa ülkeleri 2025 Lahey doruğunda alınan karar kapsamında savunma harcamalarını artırma yoluna gitmişti. Bu yılki tepede de “yük paylaşımı” konusu tekrar yüklü olarak öne çıkacak ve bilhassa Avrupa ülkelerinin attığı adımlar pahalandırılacak.

2025 Lahey Zirvesi’nde alınan, başka safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5’i amacının (yüzde 3,5 klasik savunma harcamaları, yüzde 1,5 irtibatlı harcamalar olmak üzere) Ankara’da irdelenmesi bekleniyor.

Bu arada Türkiye bu gayeye en geç 2030 yılı sonunda ulaşmayı planlıyor.

Savunma Sanayi Forumu ve Ukrayna Savaşı

Zirve programı kapsamında 7 Temmuz’da, Ankara Ticaret Odası Kongre Merkezi’nde Savunma Sanayi Forumu da düzenlenecek.

Bu forumda füze yetenekleri, elektronik harp ve istihbarat-izleme-keşif (ISR) alanlarındaki eksikliklerin giderilmesi için çok taraflı projeler masaya yatırılacak.

Son 3-4 yılda tepenin bir yan aktifliği halinde tasarlanan bu forum, birinci kere Ankara’daki NATO Zirvesi’nde resmi programın bir modülü haline gelecek ve bundan sonra da sürdürülecek.

Zirvede Ukrayna’daki savaş da değerli gündem maddelerinden biri olacak. Müttefiklerin, Ukrayna’ya devam eden dayanağı, ekipman teminini ve uzun vadeli dayanıklılık düzeneklerini ele alması ancak birebir vakitte barış müzakerelerinin de konuşulması bekleniyor.

Lojistik ve güvenlik tedbirleri üst düzeyde

Zirve sebebiyle Ankara’da kapsamlı güvenlik tedbirleri alındı.

6-12 Temmuz tarihleri arasında birçok kamu işçisi idari müsaadeli sayılacak. Protokol güzergahları, konaklama yerleri ve tepe alanı “kırmızı alan” olarak belirlendi. Esenboğa Havalimanı ana kullanım noktası olurken Akıncı Üssü ve genişletilen Etimesgut Havalimanı da devrede.

Böyle büyük bir tepeye birinci sefer konut sahipliği yapacak olan Ankara’da güvenlik önlemleri NATO Güvenlik Ofisi (NOS) ile uyum içinde yürütülüyor.

Bu arada Ankara’da tepe haftası boyunca, kent genelinde toplam 4 bin 434 adet açık hava bağlantı noktasında farklı konseptlerde tanıtımlar yapılacak.

Zirve kapsamında 48 bin 841’i Emniyet, 7 bin 447’si Jandarma işçisi olmak toplam 56 bin 288 güvenlik çalışanı görevlendirilecek.