Mahmud Abbas’ın Ankara ziyaretinin değeri ne?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Filistin’in Batı Şeria bölgesindeki El Fetih yönetiminin lideri Mahmud Abbas, Gazze ve bölgeyle ilgili sıcak gelişmelerin devam ettiği bir periyotta iki günlük ziyaret için Türkiye’ye geliyor. TBMM’de bir konuşma yapacak olan Abbas’ın ziyareti Türkiye’deki iç politik istikrarlar açısından da kıymetli görülüyor.

Filistin’de 19 yıldır El Fetih idaresinde olan lakin Hamas’ın 7 Ekim saldırısı ve akabinde İsrail’in Gazze’ye yönelik çok sayıda sivilin vefatına yol açan operasyonları nedeniyle otoritesi sorgulanan Abbas Ankara’ya en son 5 Mart’ta gelmişti.

Türkiye’den evvel Rusya’ya giden Abbas’ın 14-15 Ağustos’taki Ankara ziyareti ile ilgili tartışmalar Temmuz ayının son günlerinden itibaren gündemin üst sıralarında yer alıyor.

Peki Ankara’da iç politik tartışmalara yol açan Abbas’ın Türkiye ziyaretinin değeri ne?

Mahmud Abbas’la ilgili iç politik tartışmalar

Türkiye’de iktidar ile bağlantısı Hamas ile kurulandan daha uzak olan Abbas’ın Ankara ziyareti gerek ateşkes ile ilgili gelişmeler gerekse İran ile Hizbullah’tan İsrail’e yönelmesi mümkün bir karşı hücumun beklendiği günlerde gerçekleşecek.

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye’nin öldürülmesi ve akabinde İran’a daha yakın olarak görülen sertlik yanlısı Yahya Sinvar’ın getirilmesi, ateşkes müzakereleri ve terör örgütü olarak kabul edilen Hamas’ı direniş örgütü üzere göstermek için aylardır efor harcayan Ankara’nın elini zorlaştırmıştı.

Abbas’ın ziyareti tüm bu gelişmeler sırasında verilecek bildiriler açısından ehemmiyet taşıyor.

Ancak Batı Şeria’da dahi dayanağı artık çok azalan Abbas’ın TBMM’de yapacağı konuşma daha çok iç siyasete dönük bir atılım olarak bedellendiriliyor. En son Instagram da tekrar iç siyasete dönük biçimde Haniye ile ilgili paylaşımların sansürlendiği gerekçesiyle kapatılmış ve bir hafta sonra yine açılmıştı.

AKP ile misal tabandan gelen Yeniden Refah Partisi ve Saadet Partisi’nden siyasetçiler uzun müddettir iktidarı Filistin konusunda etkisiz olmakla suçluyor.

Ankara, bölgede geniş çaplı bir savaşa dair tasalarını aylardır yinelemesine karşın bölge ya da Batı ülkelerinin ateşkes için kurdukları denklemlere de tam dahil olamadı. Haniye suikastindan olumsuz etkilenen İsrail-Hamas müzakereleri ile ilgili son günlerde ABD, Mısır ve Katar’dan 8 Ağustos’ta yeni bir adım gelmişti. ABD Başkanı Joe Biden, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el Sisi ve Katar Buyruğu Pir Temim bin Hamed Al Sani’nin ortak davetinde İsrail ve Hamas, Abbas’ın Meclis’te konuşacağı gün, yani 15 Ağustos’ta yine müzakere masasına davet edildi.

Hamas lideri İsmail Haniye’nin öldürülmesi bölgedeki istikrarları de değiştirdi Fotoğraf: SalamPix/ABACA/picture alliance

İsrail davete olumlu cevap verirken Hamas ise 11 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, arabuluculardan yeni müzakere cinsine girmek yerine Biden’in ateşkes için 31 Mayıs’ta sunduğu ve Hamas’ın da kabul ettiği üç basamaklı teklifin uygulamaya koyulması için bir plan sunmalarını istedi.

Abbas’ın programında neler var?

Ankara’ya Çarşamba akşamı Moskova’dan gelecek olan Abbas’ın programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşme ve TBMM Genel Şurası’na hitap bulunuyor.

Abbas’ın TBMM ziyareti ve konuşması İsrail Başbakanı Binyamin Netenyahu’nun geçtiğimiz ay ABD Kongresi’ne yaptığı ziyaretin akabinde gerçekleşmesi açısından kıymet taşıyor.

TBMM Başkanlığı Abbas için düzenlenecek olan Meclis özel oturumunun “Filistin halkına ve davasına güçlü takviyesini göstermek ve mazlum Filistin halkının sesinin dünyaya duyurulmasını sağlamak amacıyla” gerçekleşeceğini belirtti.

Meclis Başkanlığından paylaşılan ziyaret programına nazaran Abbas 15 Ağustos’ta Meclis’e yapacağı ziyarette ilk olarak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile ikili görüşme gerçekleştirecek. İkili görüşmenin akabinde Abbas ve Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’la Meclis’te bir ortaya gelecek.

Genel Kurul, 15.00’te TBMM Başkanı Kurtulmuş tarafından açılacak. Kurtulmuş’un açılış konuşmasının akabinde da Abbas’a kelam verilecek. Abbas’ın milletvekillerine İsrail’in Gazze başta olmak üzere Filistin topraklarındaki akınlarını anlatması beklenirken konuşması İngilizce, Türkçe ve Fransızca’ya anlık olarak çeviri edilecek.

Erdoğan da Abbas’ın konuşmasını Genel Heyet Salonu’nda dinleyecek.

Genel Heyet özel toplantısının akabinde Erdoğan, Abbas ve Kurtulmuş Meclis Erdem holünde açılacak olan Filistin temalı fotoğraf standını ziyaret edecek. Bunun akabinde da Kurtulmuş Abbas ve heyetiyle Meclis’teki Mermerli Salon’da bir ortaya gelecek.

Edinilen bilgiye nazaran TBMM’de başkanların de gezeceği sergide Türkiye ile Filistin’in yakın bağlantılarını bahis alırken Filistin’le ilgili Osmanlı arşivlerindeki dokümanlar ve Meclis’in Filistin’e ait daha evvel yaptığı açıklamaların yanı sıra öldürülen İsmail Haniye’nin Türkiye’deki ziyaretleri sırasında çekilen fotoğraflar da yer alacak.

Ziyaret öncesi neler yaşanmıştı?

İsrail Başbakanı Benyamin Netenyahu’nun 25 Temmuz’da ABD Kongresi’nde yaptığı konuşma ve Kongre üyelerince sıcak karşılanması Türkiye’de reaksiyona yol açmıştı.

Netenyahu’nun konuşmasının yanı sıra Gazze’ye yönelik taarruzların devam etmesi ve insani durumun giderek ağırlaşması AKP ile son periyotta tabanları açısından rekabet içinde olan Tekrar Refah Partisi’nin iktidar üstündeki Filistin baskısını artırmasına yol açmıştı.

Yeniden Refah Partisi Milletvekili Doğan Bekin, TBMM’de 25 Temmuz’da düzenlediği basın toplantısında Netanyahu’nun ABD Kongresi’nde konuşma yapmasına tepki göstererek Filistin lideri Mahmud Abbas ile Netanyahu’yu kongrede protesto eden ABD Temsilciler Meclisi üyesi Rashida Tlaib’in “onur konuğu” olarak TBMM’ye davet edilmesi davetinde bulunmuştu.

Bunun üzerine ise Erdoğan 27 Temmuz’da Rize’de Sivil Toplum Kuruluşları buluşmasında Abbas ile ilgili hoşnutsuzluğunu “Bazı siyasi partiler ‘Hükümet Filistin Liderini Türkiye’ye davet etsin ve Parlamentoda konuştursun’ diyor. Size davet etmediğimizi kim söylüyor? Davet ettiğimiz halde gelmeyen Sayın Abbas, kusura bakmasın evvel bizden ayrıyeten özür dilemesi lazım. Davet ettik gelmedi. Bekliyoruz bakalım gelebilecek mi?” kelamlarıyla ortaya koymuştu.

Aynı günlerde Filistin’in Ankara Büyükelçiliği’nin Abbas’ın ziyareti için görüşmelerin sürdüğünü ve Filistin başkanının Ankara’ya geleceğini söyleyerek düşürmeye çalıştığı tansiyon Haniye’nin 31 Temmuz’da uğradığı suikast sonucu öldürülmesi ile tekrar yükselmişti.

Mahmud Abbas’ın üyesi olduğu El Fetih ile Hamas ortasında Filistin’de 2006’daki seçimlerin akabinde gerginlik periyodu başlamış ve Ankara iki örgütü uzlaştırmak ve Filistin’de birlik sağlanması için rol oynamıştı. Erdoğan öldürülen Haniye ile Abbas’ı Cumhurbaşkanlığı’nda en son Temmuz 2023’te birlikte ağırlamıştı.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl ulaşabilirim?