Fikirtepe’de yılan öyküsüne dönen kentsel dönüşüm

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Geçmişte İstanbul’un Kadıköy ilçesine bağlı bir gecekondu bölgesi olan Fikirtepe yıllardır tamamlanamayankentsel dönüşüm projesinin yol açtığı sıkıntılarla boğuşuyor.

Kentsel dönüşümün Türkiye’deki birinci örneklerinden biri olan ve 15 yılı aşkın müddettir devam eden proje birçok aileyi mağdur etti. Başlanamayan inşaatlar, bitirilemeyen projeler ve uzun süren yasal süreçler çok sayıda kişinin konut hayalini yarım bıraktı.

Kentsel dönüşüm nasıl başladı

Fikirtepe’deki değişimin birinci adımı aslında 2005 yılında atıldı. İstanbul’da 2005 yılında “özel proje alanı” olarak belirlenen semt, 2007’de “kentsel dönüşüm alanı”, 2013 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla da “riskli alan” ilan edildi. Daha sonra 2014’te mahalle için ivedi kamulaştırma kararı çıktı. Bu sırada yapılan birçok plan değişikliği mahkemeden döndü ve en son 2017 tarihli plan değişikliği de 2019’da İstanbul 6. Yönetim Mahkemesi tarafından iptal edildi.

Bu süreçte mahallede birtakım konutlar yıkıldı, birtakım meskenler boşaltıldıklarıyla kaldı. Ortaya çıkan pandemi ve ekonomik kriz de kentsel dönüşüm projesine kilit vurdu. İnşaat şirketleri projelerine başlayamadı. 2020 yılına gelindiğinde 55 hektarlık alanda TOKİ’nin iştiraki Emlak Konut GYO yarım kalan yahut hiç başlamayan inşaatların üretimini üstlendi. Fikirtepe’de 2021 yılında bin 299 bina ile 5 bin 500 bağımsız ünite yıkıldı, inşaatlar için de ihaleler gerçekleştirildi.

Ancak müteahhit ile mülk sahibi ortasında yapılan kontratlar problemlerle doluydu. Birtakım mülk sahipleri, bu durumu müteahhitlerin çıkarı doğrultusunda hazırlanmış mukaveleler olarak gördü. Bu süreç ardında birçok mağdur bıraktı, mesken hayali kuran yurttaşların ellerinden tapuları alındı. Bitirilemeyen projeler nedeniyle konut sahipleri kirada ve uzak bölgelerde yaşamak zorunda kaldı.

Birçok firmanın projeleri yarım bırakmasının akabinde harabeye dönen Fikirtepe’de Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Emlak Konut ortasındaki protokole nazaran çeşitli kalemlere KDV hariç 99 milyon 155 bin TL ödendi. Mağdurlara 2020 yılında kira yardımı olarak da bin 500 TL verildi. Lakin mağdurlar şu an aktüel kira fiyatının 5 bin 500 TL olduğunuu kaydediyor.

Mahalle sakinlerinin hukuk mücadelesi

Kangren hale gelen dönüşüm projesi karşısında yurttaşlar şirketlere karşı da birçok dava açtı. O davalardan birisi de inşaatı bitiremeyen ve İstanbul Anadolu Adliyesi 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından iflasına karar verilen Selimoğlu Yapı İnşaat A.Ş.’ye karşı. Bu şirketle mukavele imzalayan birçok aile eski meskenlerinin tapusunu borçlarına karşılık şirkete vermişti. Lakin o tapuların yerine yenisi gelmedi.

Müvekkilinin şirketle yaptığı bu kontratın akabinde şirketin battığını söyleyen Avukat Aysemin Gülmez, sözleşme gereği ortada hiçbir şey yokken tapuda müteahhidin hissesini devrettiğini ve bu hissenin üzerinde de müteahhit aleyhinebanka ipoteği ve harcı olduğunun anlaşıldığını kaydeden Gülmez, davanın yıllardır sürdüğünü belirtiyor.

Mağdur birçok arsa sahibi de olduğunu tabir eden Gülmez, DW Türkçe’ye “Davalar birleştirildi. Bu ortada Bakanlık işe el koydu, bir sabah uyandık tapular Hazine’ye geçmiş. Müvekkilimin şu an tapusu yok. Bakanlık inşaata başladı, bitirmek üzere. Fakat bizim tapuları vermek yerine sattığı bireylerin tapusunu veriyor. Bakanlığa yazılan müzekkerelere yazılan yanıtlar komik” diyor.

Bakanlık da 100’üncü yıl kelamını tutmadı

Yeni Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Gelişim Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği üyelerinden Engin Akgüzel de Bakanlığın emlakına yaptığı konutları sattığını lakin kendilerine hâlâ ne verileceğini söylememesini eleştiriyor. Akgüzel, Bakanlığın konutları Cumhuriyet’in 100’üncü yıldönümünde teslim edeceği ve hiçbir vatandaşın mağdur edilmeyeceği kelamını verdiğini hatırlatarak ortadan bu kelamın tutulmadığını aktarıyor.

Fikirtepe sakinleri sık sık protesto aksiyonları düzenliyor Fotoğraf: DHA

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından kendilerine nereden, hangi kuralla, hangi paylaşım oranları ile meskenlerini alacaklarını açıklaması davetinde bulunan mağdurlar da Cumartesi günü bir ortaya gelerek hareket yapacak. Ellerinden alınan tapularının verilmesini ve problemlerini çözülmesini talep eden mağdurlar, TOKİ binasına bir yürüyüş gerçekleştirecek.

Eylem kapsamında 2. ve 3. etap hak sahiplerinin mağduriyet yaşamadan inşaatlarına bir an evvel başlanılması, kira yardımı ödemeleri güncellenmesi, işini ve kira ödemesini yapmayan müteahhit firmalara yaptırımda bulunulması davetlerinde bulunulacak.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl ulaşabilirim?