CHP’de adaylık tartışmalarında son durum ne?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

31 Mart yerel seçimlerinde düzgün bir sonuç elde eden Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) genel seçimde cumhurbaşkanı adayı olarak kimi, nasıl bir zamanlamayla çıkaracağına dair sorular gündemde yer tutuyor. Birtakım siyaset bilimciler daha çok isim etrafında dönen tartışmaları erken bulurken, 14 Mayıs öncesindeki üzere olmaması gerektiğine de dikkat çekiliyor.

14 Mayıs seçimlerinin akabinde genel liderini yenileyen ve tüzük kurultayı yaparak yeni bir parti programı için çalışmalara başlayan CHP’de bir taraftan da muhtemel bir erken seçim durumunda ya da olağan vakitli seçimde kimin, nasıl aday gösterilmesi gerektiğine ilişkin parti içi ve dışından çevrelerin de dahil olduğu açıklamalar geliyor.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu ve Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı Mansur Yavaş’ın “parti içi fitne” yaratmaya yönelik olarak isimlendirdiği bu tartışmaların bilhassa hükümete yakın medyada yer bulma oranının yüksek olduğu gözlemleniyor.

Kendisinin aday olmayacağını söyleyen Özel, İmamoğlu ve Yavaş’ı partinin “iki güçlü forveti” olarak göstermişti. Son olarak Özel’in 2025 Kasım ayı için erken seçimi söylem etmesi adaylık tartışmalarını hızlandırırken, İmamoğlu’nun devam eden yargı sürecinde alınabilecek bir karar da bu denklemi etkileyebilecek ögelerden olacak.

Aday tartışması için erken mi?

Peki daha çok muhtemel adayların isimleri etrafında dönen bu tartışmalar için erken mi?

Siyaset Bilimci Ersin Kalaycıoğlu erken olduğunu düşünen isimlerden ve siyasette zamanlamanın çok kıymetli olduğunu DW Türkçe’ye şu sözlerle kıymetlendiriyor:

“Siyasette zamanlama her şeydir. Siyasetin vaktiyle bizim biyolojik yahut doğal vaktimiz da uyuşmaz. Siyasette mesela bir gün çok uzun olabilir. Lenin’in ünlü bir lafı vardır; ‘on yıllar boyunca hiçbir şey olmaz, sonra bir günde on yıllar olur’ der. Bu doğrudur.”

Kalaycıoğlu olağan vaktinde yani 2028’de yapılması durumunda seçime kadar çok uzun bir vakit olduğunu hatırlatarak, CHP adayının kim olacağı kararına varılabilmesini güçleştiren mevcut belirsizliklere şöyle dikkat çekiyor:

“Birincisi seçim ne vakit olacak muhakkak değil. İkincisi erken olacaksa ne vakit olacak? Üçüncü soru: Başka partilerden kimler aday olacak? Zira biliyorsunuz anayasaya nazaran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tekrar aday olamaz. Artık bu türlü bir ortamdayız. Bunlar bilinmeden CHP’nin adayının bilinmesi bence mana söz etmiyor.”

Kalaycıoğlu Türkiye’de kanunların geçmiş seçimlerde hukuk standartları dışında uygulandığına da işaret ederek, bir sonraki genel seçimde maddelerin nasıl ve kimler tarafından yorumlanacağının ve ne tarafta karar vereceğinin de belirsiz olduğunu belirtiyor.

CHP lideri Özgür Özel, aday olmayacağını açıklamıştıFotoğraf: ANKA

CHP’nin aday olarak kimi çıkartacağından daha çok “nasıl bir aday” çıkartacağına karar vermesi gerektiğini savunan Kalaycıoğlu “Bugünkü ‘sultanizm’ rejimini devam ettirecek, kendi başına gelip oturacak, keyfi kararlar alarak memleketi kurtaracak bir kurtarıcı lider peşinde mi? Yoksa Türkiye’yi alıp 21’inci yüzyılın liberal bir demokrasisi haline getirmek için çalışacak biri mi?” yorumunu yapıyor.

Cumhurbaşkanlığı seçiminden tahminen daha da kıymetli olacak olanın parlamento seçimleri olduğuna da dikkat çeken Kalaycıoğlu, şayet sistem değişimi isteniyorsa TBMM’de çoğunluğun sağlanmasının kıymetli olduğunu vurguluyor.

“İki forvet” ortasında çekişme mi var?

Öte yandan seçimin vaktinde yapılması durumunda CHP’nin adayı ile ilgili tartışmaları erken görenler kadar 14 Mayıs seçimleri öncesindeki duruma düşülmemesi gerektiği tarafında değerlendirmeler de yapılıyor.

14 Mayıs’a giderken altılı masada bir ortaya gelen muhalefet içinde Cumhurbaşkanı adayı ile ilgili olarak dönemin İYİ Parti başkanı Meral Akşener ile eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu arasında aylarca örtülü bir hengame yaşanmış, Akşener kendilerine Kılıçdaroğlu isminin dayatıldığını söyleyerek seçimden az müddet evvel 3 Mart’ta masayı terk etmişti.

CHP içi ve dışından kimi isimler emsal bir örtülü hengamenin İmamoğlu ile Yavaş ortasında yaşanmaması gerektiğini, zira halkın bu çeşit bir imaja sandıkta reaksiyon verdiğini belirtiyor.

İdeaPolitik Enstitüsü Genel Yöneticisi Can Kakışım da CHP’nin Cumhurbaşkanı adayının kim olacağını tartışmak için erken olduğunu zira şimdi seçim takviminin belirlenmediğini söyleyerek, hükümetin erken seçim yapma ihtimalini ise düşük görüyor.

“Dolayısıyla Yavaş mı İmamoğlu mu tartışması yapmak aslında hükümetin işine gelen ve biraz da onun köpürtmeye çalıştığı bir şey” diyen Kakışım, İmamoğlu’na yasak gelmesi durumunda ise koşulların değişebileceğini ve CHP’nin yeni bir atak yapmasının gerekebileceğini belirtiyor.

Kakışım, Yavaş’ın da ardında onu aday olarak görmek isteyen bir kitle bulunduğunu hatırlatarak, şunları söylüyor:

“Mansur Bey’in adaylık üzere bir kanısı varsa o da aday olarak çıkabilir. Bu bence demokratik bir yarıştır ve engellenmemelidir. 2023 seçimine gidilirken çok kusur yapıldı. Mümkün adaylar birbiriyle rekabete giriştiler ve Kılıçdaroğlu dışındaki adaylar bir nevi sindirildiler. Kıymetli olan şu bence; herkes aday olabilir ancak birbirlerine karşı değil, Erdoğan’a karşı çaba etmeliler.”

Kalaycıoğlu da isimler üzerinden yapılan tartışmaların bu kadar erken olmasının iktidarın işine yaradığını söyleyerek, “Çünkü gayeleri olabildiğince muhalefeti kendi içinde arbede eden bir hale getirmek yahut öyleymiş üzere bir izlenim vererek destekçilerine ‘bunlardan medet ummayın’ demek” değerlendirmesini yapıyor.

Diğer taraftan Kalaycıoğlu’na nazaran demokrasilerde muhakkak bir oranda rekabet ve tartışma olması da olağan. Kalaycıoğlu bu görüşünü şöyle aktarıyor:

“Seçim olup da tartışma olmaması lakin Kuzey Kore’de falan oluyor. Tek aday var, ikinci bir aday yok. Daha totaliter ülke rejimine geçmedik. Rekabet varsa tartışma da var.”

İmamoğlu’nun yargı süreci denklemi değiştirir mi?

Bu ortada adaylık tartışmaları ile ilgili bir öteki belirsizlik ise İmamoğlu ile ilgili devam eden yargı sürecinin nasıl sonuçlanacağı.

İmamoğlu hakkında açılan ve istinaf etabında olan “ahmak” davasında İBB Lideri’ne verilen siyasi yasak ve 2 yıl 7 ay 15 gün cezanın onanacağı son günlerde ortaya atılan bir argüman olmuştu.

Bunun üzerine CHP’nin üst idaresi İmamoğlu davasını görüşmek üzere bugün İstanbul’da bir ortaya gelecek. Hukukçu kurmayların da katılacağı toplantıda istinaftan karar çıkması durumunda uygulanacak stratejiler konuşulacak.

CHP Küme Başkanvekili Gökhan Günaydın bugün Hürmet Öztürk’e yaptığı açıklamada “Bizim planımız şu: İstinafta İmamoğlu kararı onanırsa, bunun Yargıtay’da çıkmamasını sağlamaya çalışacağız. Elbet yapacağımız darbe değil. Yapacağımız Anadolu’yu adım adım dolaşacağız. Hiç kimse temyizde o kararı çıkartmaya cüret edemeyecektir” dedi. Günaydın 2026-2027’ye kalmadan erken seçime gidilmesi için çabalayacaklarını da belirtti.

Kakışım, istinaftan onama kararının çıkması durumunda İmamoğlu’nun Cumhurbaşkanı adayı olarak belirlenmesi ve böylelikle halkın reaksiyonunun yönlendirilerek Yargıtay’dan çıkacak mümkün bir onama kararının önüne geçilmesi gerektiğini düşünüyor.

İmamoğlu hakkındaki siyasi yasak kararı konusunda istinaf mahkemesinin vereceği karar bekleniyorFotoğraf: Pressestelle Bürgermeister von Istanbul

İstinaf İstanbul Anadolu 7. Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği kararı bozabilir yahut onayabilir. Kararın onanması durumunda belge Yargıtay’a gidecek ve Yargıtay da onarsa karar katılaşacak.

Neler olmuştu?

Parti içinde cumhurbaşkanlığı aday adaylığı ile ilgili süregelen bu durum Eylül ayı başındaki tüzük kurultayında gündeme gelmişti.

Kürsüye çıkarak kurultay tertibini eleştiren Yavaş “Ben de Ekrem Lider üzere Türkiye’nin sıkıntılarına değinmek isterdim lakin bir saat evvel telefon açılıp ‘Siz de konuşun’ dendi. 14 belediye liderinden ikisini konuşturunca aylardır yakılan fitne ateşine odun atmış oluyoruz” demişti.

Son olarak ise Yavaş’ın grubundan YETERLİ Parti’den milletvekili seçilen, sonradan partiden istifa ederek bağımsız milletvekili olan Yüksel Arslan’ın toplumsal medya hesabından isim vermeden CHP’yi gaye alan paylaşımda bulunması tartışma yarattı. Kelam konusu paylaşımı alıntılayan Yavaş şu tabirleri kullandı:

“Kamuoyunun dikkatine: Bağımsız Milletvekili Sayın Arslan’ın bu açıklamalarını ve yayınladığı metni onaylamadığımın bilinmesini isterim. Ayrıyeten âlâ bilinmelidir ki bu tıp açıklamalar benim siyaset üslubuma uymamaktadır. Kendisine tavsiyem bu twiti silmesidir.”

İmamoğlu da geçtiğimiz hafta isim vermeden parti içi tartışmaların değil toplumun meselelerinin öne çıkması gerektiğini belirterek, şöyle demişti:

“Zaman milletin sıkıntılarını konuşmayı emreden vakittir. Tıpkı çatı altında siyaset yapan insanların sen benim yüzüme sert baktın deme vakti değildir. Bununla uğraşan kim varsa benim yol arkadaşım değildir. Benim de yol arkadaşım değildir. Parti içindeki konuları konuşup konuşturan, geceyi gündüzü meşgul eden kim varsa hem millete ihanet eder hem de Atatürk’e ihanet eder.”

DW Türkçe’ye sansürsüz nasıl erişebilirim?