Can Atalay krizi AİHM’e taşındı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay milletvekili Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi sürecinin yok kararında olduğunu kabul eden Anayasa Mahkemesi (AYM) kararının TBMM Genel Kurulu’nda okutulması, iktidar partisi AKP tarafından engellendi. Bu nedenle Can Atalay, tekrar milletvekili statüsü kazanamadı.

16 Ağustos’ta TBMM Genel Heyeti’ndeki oturumda AKP İzmir milletvekili Alpay Özalan, kürsüde konuşma yapan TİP İstanbul milletvekili Ahmet Şık’ı yumruklamıştı Fotoğraf: ADEM ALTAN/AFP

Atalay için üç müracaat karar bekliyor

Bu kademede gözler, “Can Atalay’ın tahliyesi için hangi yollar kaldı” sorusunun karşılığına çevrildi. DW Türkçe’nin edindiği bilgiye nazaran, Can Atalay’ın ikisi AYM’de, birisi AİHM’de olmak üzere üç farklı başvurusu karar verilmeyi bekliyor.

Can Atalay’ın “hükümeti devirmeye teşebbüse yardım etme” kabahatinden 18 yıl mahpus cezası aldığı Seyahat davasının aslına ait Anayasa Mahkemesi’ne yapılan kişisel başvurusu bulunuyor. Anayasa Mahkemesi, eski Lider Zühtü Arslan devrinde bu başvuruyu kısımlar önünde incelemeye aldı. Bu bahiste Adalet Bakanlığı’nın görüşü alındı. Fakat yeni Lider Kadir Özkaya periyodunda Atalay’ın başvurusu şimdi kısım gündemine alınmadı. Benzeri halde tıpkı davada ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasına çarptırılan iş insanı Osman Kavala’nın başvurusu da “bölümler önünde” incelemede. Tarzı işlerler tamamlandıktan sonra Seyahat davası, AYM tarafından temelden görüşülecek.

AYM’nin bu davada vereceği muhtemel ihlâl kararı, cezaevinde olan 5 Seyahat sanığının tahliyesinin önünü açacak. Osman Kavala, Can Atalay, Mine Özerden, Çiğdem Mater Utku ve Tayfun Kahraman hala cezaevinde bulunuyor.

Yargıtay’ın ikinci uymama kararı da AYM’de bekliyor

Can Atalay’ın Anayasa Mahkemesi’nde yapılmış bir ferdî müracaat evrakı da bulunuyor. Bu müracaat Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin AYM’nin verdiği ikinci hak ihlâli kararına uymaması üzerine yapıldı. Kısımlar önünde incelemede olan müracaatın yeni İsimli Yıl’da gündeme alınacağı belirtiliyor. AYM’nin, bu müracaata ait de yeni bir ihlâl kararına imza atması bekleniyor.

Atalay AİHM’e de başvurmuş

Öte yandan Can Atalay’ın, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin AYM’nin birinci ihlâli kararını uygulamaması üzerine avukatları aracılığıyla AİHM’e müracaatta bulunduğu da öğrenildi. Kamuoyuna açıklanmayan bu müracaata ait AİHM’deki süreç devam ediyor. AİHM’in bu hususta Türkiye’den savunma istediği belirtildi.

Can Atalay’ın avukatı Deniz İhtimam, Atalay’a ait AYM kararlarının hukuksal değil siyasi nedenlerle uygulanmadığını belirterek, “Anayasa askıya alındı. Bugün yeni bir mahkeme kararı daha alınsa bunu da uygulamayacaklar” dedi.

Can Atalay krizinin kronolojisi

25 Nisan 2022: İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Can Atalay’ı Seyahat davasında hükümeti devirmeye teşebbüse yardım kabahatinden 18 yıl mahpus cezasına çarptırdı ve tutuklanmasına karar verdi.

14 Mayıs 2023: Can Atalay, 14 Mayıs seçimlerinde TİP Hatay milletvekili olarak seçildi ve mazbatasını avukatları aracılığıyla aldı.

17 Temmuz 2023: Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Atalay’ın yasama dokunulmazlığı bulunduğu gerekçesiyle yargılamada durma kararı verilmesi talebini reddetti.

20 Temmuz 2023: Can Atalay’ın avukatları, AYM’ye ferdî müracaatta bulundu.

27 Eylül 2023: Anayasa Mahkemesi, Can Atalay’ın başvurusunu 5 Ekim’de görüşeceğini açıkladı.

28 Eylül 2023: Yargıtay 3. Ceza Dairesi, bir gün sonra Atalay’ın ortalarında bulunduğu 5 sanığın cezalarını onadı.

5 Ekim 2023: AYM İkinci Kısım, 5 Ekim’de evrakın Genel Kurul’a sevkine karar verdi.

12 Ekim 2023: AYM Genel Kurulu sırasında bir üye, “Dosyaya hazırlanamadım” diyerek müddet istedi. Bunun üzerine Genel Konsey, görüşmeyi erteledi.

25 Ekim 2023: Anayasa Mahkemesi, Atalay’ın “seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı” ile “kişi hürriyeti ve güvenliği” hakkının ihlâlin edildiğine oy çokluğuyla karar verdi. Mahkeme, ihlâlin giderilmesi için kararın bilhassa İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesine hükmetti. Kararında yapılacakları tek tek anlatan AYM, tekrar yargılama süreçlerine başlanmasını, infazın durdurulması ve Atalay’ın tahliye edilmesi ve yargılamada durma kararı verilmesini mahallî mahkemeden istedi.

30 Ekim 2023: İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, ihlâlin Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin kararından kaynaklandığını savunarak, belgeyi Ankara’ya gönderdi.

8 Kasım 2023: Yargıtay 3. Ceza Dairesi, AYM’nin kararını uygulamadı ve kararı veren AYM üyeleri hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na hata duyurusunda bulundu.

21 Aralık 2023: Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Atalay kararının uygulanmaması üzerine ikinci defa hak ihlâli kararı verdi ve kararı bir defa daha İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderdi.

27 Aralık 2023: İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, kararı Yargıtay’a gönderdi.

3 Ocak 2024: Yargıtay 3. Ceza Dairesi, ikinci sefer AYM’nin kararına uymadı.

30 Ocak 2024: TBMM Genel Şurası’nda Yargıtay’ın kararı okunarak, Can Atalay’ın milletvekilliği düşürüldü.

22 Şubat 2024: Anayasa Mahkemesi, Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi sürecinin yok kararında olduğunu kıymetlendiren bir karara imza attı. Bu kararın münasebeti 1 Ağustos 2024’te açıklandı.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl ulaşabilirim?