admin
02 Mayıs 2026 Cumartesi
DİĞER YAZARLARIMIZ
Bahar yorgunluğu bilimsel olarak kanıtlanamadı
News
Havaların ısındığı, tabiatın canlandığı bahar ayları kimileri tarafından sevinçle karşılanırken, kimileri ise bahar yorgunluğundan şikâyet ediyor.
Pek çok kişi bahara girerken kendini yorgun hissettiğini söyleyip bunu mevsim geçişine bağlasa da İsviçre’de yapılan yeni bir araştırma bu fenomeni mercek altına aldı. Basel Üniversitesi, üniversitenin psikiyatri klinikleri ve Bern Üniversite Hastanesi’nden araştırmacıların yürüttüğü bu çalışma şaşırtan bir sonuca ulaştı: Bahar yorgunluğu ampirik olarak kanıtlanamıyor.
Basel Üniversitesi Kronobiyoloji Merkezi’nde psikolog ve uyku araştırmacısı olarak misyon yapan, kelam konusu bahar yorgunluğu araştırmasının yöneticisi Christine Blume, “İnsanların bahar aylarında, öteki mevsimlere kıyasla ölçülebilir seviyede daha yorgun ya da bitkin olmadığı sonucuna vardık” tespitini aktarıyor.
Blume’nin aklına bu araştırmayı başlatma fikri, gazetecilerin her kış sonunda ondan mevsime ve insanların hissiyatına dair görüş istemesiyle gelmiş. Blume, “Bu fenomeni açıklamak için çok sayıda hipotez vardı. Fakat bahar yorgunluğu denen şeyin nitekim var olup olmadığını daha evvel kimse araştırmamıştı” diyor.
Düsseldorf’ta bir parkta otlayan bir Nil Hafriyat ve yavruları Fotoğraf: Rolf Vennenbernd/dpa/picture alliance
Bahar yorgunluğu için 418 kişilik araştırma
Söz konusu çalışma kapsamında araştırmacılar, Temmuz 2024’ten itibaren bir yıl boyunca 418 iştirakçiyle nizamlı aralıklarla çevrimiçi anketler yaptı.
Katılımcılardan her altı haftada bir, son dört hafta içinde kendilerini ne kadar bitkin hissettiklerini değerlendirmeleri istendi. Ayrıyeten gün içindeki uykululuk seviyelerini ve uyku kalitelerini nasıl değerlendirdiklerini de bildirmeleri talep edildi. Bu tekrar eden dataların toplanması sayesinde tüm mevsimler çalışmaya dahil edilmiş oldu.
Katılımcıların yaklaşık yarısı araştırmanın başında bahar yorgunluğundan şikayetçi olduğunu belirtti. Fakat bu durum gerçeği yansıtmadı, yansıtıyor olsaydı, farklı mevsimlere yayılan bilgilerin toplanması sürecinde de bunun saptanması gerekirdi. Lakin o denli olmadı.
Vücudumuza gerçekte ne oluyor?
Havaların ısınmasının kan damarlarını genişlettiği ve kan basıncını düşürdüğü ya da “kıştan kalan melatonin fazlalığının yorgunluğa neden olduğu” üzere çeşitli teoriler dolaşıyor. Lakin Blume’ye nazaran bu, kronobiyolojik açıdan mantıklı değil: Melatonin 24 saatlik ritimle daima olarak üretiliyor ve yok oluyor; yani baharda ortadan kalkması gereken mevsimsel bir “fazlalıktan” kelam edilmesi imkansız.
Blume, “Eğer bahar yorgunluğu gerçek bir biyolojik fenomen olsaydı, bedenin buna ahenk sağlaması gerektiği için bu geçiş evresinde kendini hissettirmesi gerekirdi” diyor ve dataların buna dair hiçbir ipucu vermediğini vurguluyor: Ne günlerin uzama suratı ne de tek tek aylar, insanların hissettiği bitkinlik üzerinde rastgele bir tesire sahip değildi.
Almanya’nın finans kalbi Frankfurt’tan kent panoramasıFotoğraf: Florian Gaul/greatif/picture alliance
Neden hâlâ bahar yorgunluğu olduğu düşünülüyor?
Araştırma takımı, bahar yorgunluğu olarak nitelenen fenomene biyolojik bir açıklama bulamayınca sıkıntının köklerinin kültürel olduğu sonucuna vardı. Blume, “Bizim yorumumuz, bunun gerçek bir mevsimsel tesirden fazla kültürel bir fenomen olduğu yönünde” değerlendirmesini yapıyor.
Sadece “bahar yorgunluğu” kavramının bile insanların hissiyatını nasıl yorumladığına dair oldukça ipucu verdiğini belirten Blume, “Bahar yorgunluğu kavramı var ve bu kavram insanların semptomlarını tanımlamalarına imkan tanıyor ki bu da algıyı şekillendiriyor” diye açıklıyor.
Uzmanlara nazaran ruhsal süreçler de bu algıyı tetikleyebiliyor. Güneş açtığında faal olma beklentisi artarken şayet güç eksikse, bu durum daha da çok göze batabiliyor. Blume bu durumu “kognitif (bilişsel) çelişki” olarak niteliyor ve bahar yorgunluğunun buna harika bir açıklama sunduğunu belirtiyor.
Peki ya alerjiler yahut kış depresyonu?
Araştırmaya nazaran polen alerjileri, saman nezlesi yahut bunlar nedeniyle alınan antihistaminikler de “bahar yorgunluğu” denen fenomeni açıklamaya yetmiyor. Blume’ye nazaran bir tesir saptanamadığına nazaran ortada açıklanması gereken bir durum da yok.
Kırmızı bir laleye konmaya hazırlanan iki arıFotoğraf: Yonhap News/IMAGO
Bu ortada tekrar sıklıkla lisana getirilen kış yorgunluğu denen olaya dair de bilimsel datalar bulunmuyor. İnsanların kışın biraz daha uzun, yazın ise biraz daha kısa uyudukları gerçek olsa da uyku müddeti muhtaçlığa nazaran değişiyor. Güç seviyeleriyse yıl boyunca sabit kalıyor.
Bahar ve kış yorgunluğu diye tanımlanan fenomenlere dair bilimsel açıklamalar olmasa da kış depresyonu olarak isimlendirilen durum tıbbi olarak tanımlanmış bir gerçek. Işık eksikliğiyle tetiklenen bu durum yorgunluk, halsizlik ve ruh halinin kötümserliğiyle kendini gösteren mevsimsel bir depresyon olarak görülüyor.
Ayrıca kışın UV-B ışınlarının eksikliği nedeniyle çok daha sık görülen D vitamini eksikliği de yorgunluğa neden olabiliyor. Almanya’da kış aylarında beden çoklukla kâfi D vitamini üretemiyor ve eksikliği daima bitkinlikve kaslarda güçsüzlük üzere belirtilerle ilişkilendiriliyor.
Bu durum etkilenenler için ne manaya geliyor?
Özetle insanların ilkbaharda, sonbahar yahut kışa nazaran daha yorgun olduğu bilimsel olarak şu ana kadar kanıtlanmış değil. Ayrıyeten birçok insan kıştan bahara geçişi meselesiz yaşıyor.
Yorgunluğu çabucak mevsimlere bağlamama konusunda ihtarda bulunan Blume, “Bu tıp belirtileri yalnızca bahar yorgunluğu diyerek geçiştirmeyin. Şayet sizi zorluyorsa bir doktora görünün” tavsiyesinde bulunuyor. Blume, sorunun bahardan öbür sebepleri olabileceğini de kelamlarına ekliyor.
Blume, ayrıyeten bahar yorgunluğunun Almanca konuşulan coğrafya dışında da pek bilinmediğini, diğer ülkelerdeki meslektaşlarına bundan bahsettiğinde şaşırdıklarını da aktarıyor.
İngilizce konuşulan ülkelerde ise bunun tersine “spring fever” (bahar ateşi) kavramı dolaşıyor. Lakin bu “bahar ateşi” yorgunluk ve bitkinlikle değil, tersine artan canlılık ve güçle ilişkilendiriliyor.
Silivri’de tahliye sevinci: İBB davasında 15 kişi özgür
News
Tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu dahil 414 sanığın yargılandığı İBB davasında, duruşmaların 30’uncu gününde yeni tahliye kararları açıklandı.
İstanbul 40’ıncı Ağır Ceza Mahkemesince, Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun karşısındaki 1 No’lu salonda görülen davada 15 kişi için tahliye kararı verildi. Hakkında tahliye kararı verilenler ortasında itirafçı Adem Soytekin de bulunuyor.
Savcı, Adem Soytekin dahil olmak üzere 9 kişinin tahliyesini talep etmişti.
Silivri önünde tahliye sevinci
Mahkeme kararı sonrası cezaevinden çıkan isimler, aileleri ve yakınları tarafından karşılandı. Uzun süren tutukluluğun akabinde yakınlarına kavuşanlar, aileleriyle sarılarak hasret giderdi. Cezaevi önünde duygusal anlar yaşandı.
15 ismin tahliye edilmesinin akabinde davada tutuklu sanık sayısı 77’ye düştü.
Duruşmaların 15’inci gününde mahkeme heyeti 18 kişi hakkında tahliye kararı vermiş, bu bireyler 3 Nisan sabahı tutuklu bulundukları Silivri’deki cezaevinden çıkmıştı.
Avrupa’dan Türkiye’ye İmamoğlu mektubu
Bu ortada Avrupa Kurulu, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Bölgeler Komitesi’nden raportör ve temsilciler, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’ye bir mektup göndererek Türkiye’de demokrasinin durumuna ait telaşlarını lisana getirdi.
Mesajda bilhassa, İBB Lideri ve Türkiye Belediyeler Birliği Lideri Ekrem İmamoğlu’nun tutukluluğuna dikkat çekilerek, “23 Mart prestijiyle tutukluluk halinin ikinci yılına girdiği” hatırlatıldı. Ayrıyeten muhalefete mensup çok sayıda seçilmiş lokal temsilcinin uzun periyodik tutukluluklarının sürdüğü; bunun, seçmenlerin temsilcilerini özgürce seçme hakkını zedeleyerek demokrasiyi zayıflattığı vurgulandı.
Mektupta; David Blencathra (Birleşik Krallık), Yves Cruchten (Lüksemburg), Bryony Rudkin (Birleşik Krallık), Nacho Sanchez Amor (İspanya) ve Jelena Drenjanin’in (İsveç) imzaları yer aldı.
CHP’nin verdiği bilgiye nazaran, son mahallî seçimden bu yana farklı kentlere yönelik operasyonlarda ana muhalefet partisinden 25 belediye başkanı gözaltına alındı, bunların 23’ü tutuklandı. Hâlihazırda CHP’li belediye liderlerinden 19’u cezaevinde bulunuyor, bu şahıslardan 10’u hakkında şimdi iddianame yazılmadı.
DW,ANKA / MUK,BD,TY
İstanbul kapandı: 1 Mayıs’ta ne yasak, neresi kapalı?
News
İstanbul Valiliği 1 Mayıs için “olağanüstü” önlemler açıkladı. Valilik, “marjinal grupların” aksiyon yapabileceği gerekçesiyle Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Kadıköy ve Kartal ilçelerinde trafiği neredeyse büsbütün durdurdu, çöp konteynerleri toplatıldı, duraklar söküldü.
Önlemler kapsamında belediye ve özel şirketlere ilişkin deniz araçları ile Anadolu yakasından Avrupa yakasına yolcu taşınması da yasaklandı.
Otoparklar kullanıma kapatıldı
Valilik; Taksim, Şişhane, Kabataş, Mecidiyeköy, Şişli, Saraçhane, Beşiktaş meydan, Dolmabahçe ve Kadıköy iskelesi civarındaki otoparklarının boşaltılmasını, buralara araç park edilmesine müsaade verilmemesini istedi.
Beşiktaş, Beyoğlu, Şişli, Fatih, Kadıköy ve Kartal’da önlemler kapsamındaki sokaklarda bulunan çöp konteynerlerinin kaldırılması, otobüs duraklarının boşaltılması, cam durakların süreksiz olarak sökülmesi talimatı verildi.
Ayrıca; Taksim, Şişhane, Osmanbey metro durakları, Kabataş-Taksim füniküler çizgisi, İstiklal caddesi üzerindeki tramvay ve T3 Kadıköy-Moda tramvay sınırı kapatıldı.
İDO ve Kent Sınırları ile Turyol, Dentur şirketlerince Anadolu yakasından Avrupa yakasına yolcu ve araç taşınması da yasaklandı.
ANKA / MUK,ET
Bartholomeos: Hristiyan olan Müslümanların sayısı artıyor
News
Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin ruhanî lideri Patrik Bartholomeos, özgür iradesiyle Ortodoks Hristiyanlığa geçen Müslümanların sayısının giderek arttığını lisana getirdi.
Merkezi Avustralya’nın Melbourne kentinde olan Neos Kosmos isimli İngilizce-Yunanca yayın yapan haber portalının aktardığına nazaran Patrik Bartholomeos, 19 Nisan’da Fener semtindeki Patrikhane’de düzenlenen ayin sırasında yaptığı konuşmada, kilisesinin direkt misyonerlik faaliyetlerini reddettiğini lakin kendi isteğiyle din değiştirenlerde değerli bir artış kaydedildiğini belirtti.
Haberde Bartholomeos’un “Patriklik misyonerlik yapmıyor ve asla kimseyi din değiştirmeye zorlamıyor” dediği, öte yandan “özgür iradeleriyle” gelenlerin de geri çevrilemeyeceğini söz ettiği aktarılıyor.
“Gençler içlerindeki boşluğu Ortodokslukla dolduruyor”
Bartholomeos’un kelamlarını alıntılayan Neos Kosmos, Ortodoks Kilisesi’nin tüm insanlara açık olduğunu vurgulayan Patrik’in, genç ve eğitimli beşerler ortasında Ortodoks inancına yönelme eğiliminin arttığına dikkat çektiğini ve bununla ilgili olarak “İçlerinde bir boşluk hissediyorlar ve bunu Hristiyanlıkta, bilhassa de Ortodokslukla dolduruyorlar” dediğini okuyucuları ile paylaşıyor.
İstanbul’da Katoliklerin ve Evanjelik Hristiyanların da birçok Hristiyan olmayanı vaftiz ettiğini belirten Bartholomeos, Ortodoks Kilisesi’nin de kıymetli sayıda insanı kabul ettiğini lakin bunu ölçülü bir yaklaşımla yaptığını lisana getirdi.
1991 yılından bu yana Fener Rum Ortodoks Kilisesi’nin manevî liderliğini yapan, 1940 Gökçeada doğumlu Patrik I. Bartholomeos, başında bulunduğu Kilise’nin kucaklayıcı vasfının, “Yunanlıları, Flamanları, Karpat-Rusları, Ukraynalıları, Fransızları, Korelileri ve akla gelebilecek herkesi kapsadığını” vurguladı.
KNA,DW / ET,TY
AP’deki en büyük ikinci siyasi grup, İsrail ile ortaklığın askıya alınması için protesto düzenledi
News
Avrupa Parlamentosu’nun (AP) en büyük ikinci siyasi grubu Sosyalist ve Demokratlar (S&D) mensubu milletvekilleri, Genel Kurul oturumları sırasında AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması talebiyle protesto eylemi gerçekleştirdi.
S&D üyesi vekiller, Strazburg’da devam eden AP Genel Kurul oturumları sırasında, salonun kapısının önünde “Konsey, AB-İsrail ortaklık anlaşmasını askıya almalıdır” yazılı dövizler açtı.
Grubun sosyal medya hesabından paylaşılan protestoya dair fotoğrafın altında “Batı Şeria’daki şiddet yanlısı yerleşimcilere derhal yaptırım uygulanmalıdır. Filistin Devleti’nin kurulması, Gazze’nin yeniden inşasıyla başlayarak, AB’nin değişmez önceliği olmalıdır. İsrail, Lübnan’daki askeri operasyonlarını durdurmalıdır.” ifadelerine yer verildi.
AB, tüm çağrılara rağmen İsrail ile ilişkilerin hukuki temelini oluşturan Ortaklık Anlaşması kapsamında işbirliğini sürdürmeye devam ediyor.
Üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle gerekli olan oy birliği sağlanamıyor.