Ankara kulislerinde “Abdullah Öcalan” senaryoları

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin dün partisinin TBMM küme toplantısında İmralı Cezaevi’ndeki PKK lideri Abdullah Öcalan’a yaptığı davet Türkiye gündemini bir anda değiştirdi.

Devlet Bahçeli’nin “Terörist başı işin içinde olmazsa bir şey olmaz diyenlere de sesleniyorum. Şayet terörist başının tecridi kaldırılırsa gelsin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde DEM Parti küme toplantısında konuşsun. Terörün büsbütün bittiğini ve örgütün lağvedildiğini haykırsın. Bu dirayeti gösterirse umut hakkının kullanımıyla ilgili yasal düzenlemenin yapılmasının önü de ardına kadar açılsın” sözleri yeni bir tahlil sürecinin başlayacağı beklentisine yol açtı.

Peki nitekim yeni bir tahlil süreci mi başlayacak? Ankara kulislerinde Bahçeli’nin açıklaması nasıl yankılanıyor? Bundan sonraki sürece ait AKP’li ve MHP’liler ne öngörüyor? DEM Parti nasıl bir adım atabilir?

DW Türkçe, Bahçeli’nin açıklaması sonrası Meclis’teki siyasi partilere gelişmeleri ve bu açıklamaların manasını sordu.

MHP’ye nazaran 22 Ekim bir milat

Öcalan’a TBMM’de DEM Parti küme toplantısında konuşma daveti yapan Devlet Bahçeli’nin partisi MHP, 22 Ekim’i bir “milat” olarak yorumluyor. Genel Lider Yardımcısı Feti Yıldız’a nazaran artık siyasette konuşulacaklar “22 Ekim’den önce” ve “22 Ekim’den sonra” olarak anılacak.

Bahçeli’nin Türk siyasetinde birçok krizi bitiren isim olduğunu kaydeden öbür bir MHP kurmayı da “367 krizi”, “idam cezasının kaldırılması sonrası yapılan düzenlemeler”, “erken seçim çağrıları” başta olmak üzere siyasette dönemsel krizlerin hepsinde Bahçeli’nin yol gösterici olduğunu savunuyor. MHP’li kurmay, “Türkiye’nin terör belasından da kurtulması için Devlet Bahçeli devreye girdi. Siyasi bir risk aldı. Artık terör örgütü, teröristbaşını dinliyor mu, terör örgütü sahiden silahları bırakmak mı istiyor, yoksa Türkiye düşmanlarının maşası olmaya devam mı edecek? Milletimiz tüm bu gerçekleri görecek” sözlerini kullandı.

Bir diğer MHP’li de partisinin “sert tavrı sebebiyle terör sıkıntısının çözülmediği” suçlamalarına maruz kaldığını belirterek Bahçeli’nin artık bir kapı açarak “Buyurun çözün” bildirisi verdiğini söyledi. “Elbette terör örgütü ele başı Meclis’e gelip bir konuşma yapmayacak” diyen MHP’li kelamlarını, “Ancak iletilerini geçmişte de verdi, artık de verebilir. Usulleri var. Bu bildiriler sonrası ‘umut hakkı’ başlığı konuşulur” sözleriyle sürdürdü.

AKP’liler “çözüm süreci” demiyor

AKP kurmayları, Bahçeli’nin yapacağı davete ait dünkü küme toplantısı öncesi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a bilgi verildiğini söylüyor. Erdoğan da Bahçeli’nin açıklamasına takviyesini sonrası toplumsal medya hesabından “Cumhur İttifakı olarak açtığımız tarihi fırsat penceresi hırsa kurban edilmemeli. Siyaset kurumu, Meclis, sivil toplum, basın, akademi ve toplum olarak terörün olmadığı bir Türkiye inşa edelim. Türkiye’nin geleceğinde terör ve terörün karanlık yüzüne yer yoktur. Daima birlikte terörün ve şiddetin olmadığı bir Türkiye’yi inşa edelim istiyoruz” tabirleriyle ilan etti.

Bahçeli’nin davetine ait DW Türkçe’ye konuşan bir AKP kurmayı da Türkiye’nin terörden arınması gerektiğini belirterek bölgesel gelişmelere değindi. ABD seçimleri sonrası bilhassa Suriye, Irak’ta ve İran’da yeni gelişmeler olacağını kaydeden AKP’li, “Kuzeye gidelim Rusya-Ukrayna savaşı sürüyor. Türkiye’nin dört bir yanında savaş var. Bu türlü kıymetli bölgesel mevzular varken dışarıya karşı birlik duruşu koşul ve içerideki sorunlarımızı tek tek çözmemiz gerekiyor. Bu süreci tek başına Kürt sorunu tahlili olarak okumak kusur olur. Bu, Türkiye Cumhuriyeti’nin, her bir vatandaşının güvenliği içindir. Elbette gerektiğinde terörle gayretten geri adım atılmayacaktır” dedi.

Kurmaya nazaran AKP, “çözüm süreci” ya da “barış süreci” sözlerine karşı. Daha evvelki sürecin toplumda açtığı rahatsızlıklar nedeniyle gibisi bir sürecin yaşanmayacağını kaydeden AKP’liye nazaran bu yeni süreç, Meclis odaklı ve siyasi partiler ortası diyaloglar ile devam edecek. Kurmay, “Elbette anayasa düzenlemesi bu süreçte konuşulur lakin yalnızca anayasa için adımlar atılıyor demek yanlış tahlil olur” diye konuştu.

Bir öbür AKP’li de “Eski defterleri, siyasi tartışmaları açmak kolay lakin popülist yaklaşım olur. Artık Türkiye, olağanlaşma ya da yumuşama kavramlarını kabullendi. Memleketin sıkıntılarını siyasi tabanda konuşalım, çözelim. Bu bir tahlil süreci değil Türkiye projesidir. DEM Parti de siyasi tabanda kalmalı, terör örgütleri ile net arayı ortasına çekmesi şart” yorumunu yaptı. DW Türkçe’nin “Bu açıklamaları neden Erdoğan yapmadı?” sorusuna ise AKP’li kurmay, sürecin AKP yahut MHP ayrımı olmadan kıymetlendirilmesi gerektiğini tabir ederek “Açıklamalara Cumhur İttifakı olarak bakmakta yarar var” cevabını verdi.

AKP cephesinden dikkat çeken bir açıklama ise MKYK üyesi Orhan Miroğlu’ndan geldi. Miroğlu, toplumsal medyadan açıklamasında Bahçeli’ye dayanak vererek “Kürtleri sivilleşen, mecliste siyaset yapmaya davet eden bir yerde duruyorum. Bu neredeyse 20 yıllık ömrümü aldı. Bugün Türkiye Cumhuriyeti’nde Devlet Bey’in yaptığı davet tam da bizim durduğumuz yeri destekleyen bir davettir. Artık adım atması gereken Abdullah Öcalan’ın kendisidir” dedi.

AKP MKYK üyesi Orhan MiroğluFotoğraf: Burhan Ozbilici/AP Photo/picture alliance

Miroğlu’na nazaran PKK’yı Öcalan kurduğuna nazaran onun tasfiye etmesi gerekiyor. “Dokuz8Haber” sitesine de konuşan Miroğlu, “Kandil Öcalan’ı dinler mi?” sorusuna da “Türkiye’de bu türlü bir davetin yapılması, örgüt ister dinlesin ister dinlemesin, PKK’nın aleyhine işleyecek bir sürecin başlangıcı olacağını düşünüyorum. Yani bugün DEM’e oy veren 6 milyon beşere Bahçeli’nin daveti sorulsa eminim ki yüzde 90’nı olumlu karşılayacaktır. Son 20 yılda Kürtler arkasında durmasaydı AK Parti ve sayın Cumhurbaşkanı Türkiye’yi yönetemezdi. Ne vakit ki Kürtler AK Parti’den uzaklaştı AK Parti iktidar sorunu yaşamaya başladı. İktidar bağlamında AK Parti ve DEM’in dışında başka bir partisi var mı? yok işte” cevabını verdi.

Yeniden Refah ve HÜDA PAR ne diyor?

Yeniden Refah Partisi Genel Lideri Fatih Erbakan ise toplumsal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Devlet Bahçeli’nin teklifinin terörle gayrete “ağır bir darbe” olduğunu söyledi. Erbakan, “Muhatap aranıyorsa, Kürt halkının temsilcisi terörist elebaşı değil; siyasi partiler, STK’lar, kanaat başkanları ve bölgedeki vatandaşlarımızdır” dedi.

HÜDA PAR Genel Lider Yardımcısı Serkan Ramanlı da “Toplumsal barışa hizmet edecek her türlü adıma HÜDA PAR olarak dayanak veririz” açıklaması yaptı.

Öcalan ile görüşme olacak mı?

DEM Parti Eş Genel Lideri Tülay Hatimoğulları, Devlet Bahçeli’nin açıklaması sonrası “Ortadoğu’da ve Türkiye’de barışın muhatabı, İmralı’da ağır tecridin altında bulunan Abdullah Öcalan’dır. Kürt probleminin tahlili Meclis’tir, parlamentoda ve siyasette muhatap DEM Parti’dir. Bir başlangıç olacaksa tecrit derhal kaldırılmalıdır” dedi.

Bahçeli’nin açıklamaları birinci etapta DEM Parti’de şaşkınlık yaratırken parti içerisinde art geriye yapılan toplantılar ile süreç anlamlandırılmaya çalışıldı.

Bir DEM Parti kurmayı, “İmralı hakikat adrestir. Bahçeli’yi duyunca ‘galiba bu sefer olacak bu iş’ dedim. Öncelikle yasal bir çerçeve çizilmesi şart” ifadelerini kullandı. DEM Parti kurmayı, “Anayasa için yaptıklarına dair yorumlar için erken. ‘Anayasa ver, Öcalan’ı al’ demek kolaycılık. Bu daha ileri daha geniş bakılması gereken bir süreç olarak görüyorum” tabirlerini kullandı.

DEM Parti’de şu kademede birinci beklenti Öcalan’a ziyaret. Öcalan’ın avukatları, ailesi ve DEM Partililerin talepleri yaklaşık 3,5 yıldır geri evriliyor ve görüşmelere müsaade verilmiyor. Ancak DEM Parti kurmayları kısa vadede bir görüşme olmasından umutlu. Bu bahiste dikkat çeken isim ise Öcalan’ın yeğeni DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Ömer Öcalan. Ömer Öcalan’ın her hafta yaptığı rutin görüşme müracaatına onay verilmesi bekleniyor.

CHP’ye nazaran “siyasi hamle”

Bahçeli’nin açıklaması sonrası kurmayları ile kıymetlendirme yapan ve küme toplantısı metninde revizyona giden CHP Genel Başkanı Özgür Özel de Güneydoğu çeşidine bu tartışmanın gölgesinde çıktı. Küme toplantısında dün “CHP olarak diyoruz ki bu ülkede terörün bitmesine, annelerin gözünün yaşının silinmesine biz tam takviye vereceğiz. Bu iş, yalnızca bir aktörün davetiyle değil, TBMM’de, tüm partilerin eşit biçimde yer aldığı bir süreçte çözülmelidir. Kürtlere tam olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin sahibi olmayı teklif ediyorum” diyen Özel’in Doğu vilayetlerine yapacağı ziyarette daha geniş çerçevede iletiler vermesi bekleniyor.

CHP Genel Başkanı Özgür ÖzelFotoğraf: ANKA

CHP içerisinde Bahçeli’nin açıklamalarının “barış ve çözüm” için değerli olduğunu düşünenler olduğu kadar bu kelamlara temkinli yaklaşanlar ve “bu seçim ve anayasa imali için siyasi hamle” değerlendirmesi yapanlar da çoğunlukta. CHP kurmaylarına nazaran Erdoğan tekrar aday olabilmek ve yeni anayasayı yapabilmek için DEM Parti ile yeni bir yol arıyor. Özgür Özel’in hafta başında Edirne’de tutuklu HDP eski eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ı ziyaret ettiğini vurgulayan CHP kurmayları, “Bu görüşmeden rahatsız olunduğu aşikâr. Demirtaş sürecin dışına itilmeye çalışılıyor. Demirtaş’sız bir tahlil olmaz. Biz de Demirtaş da Meclis’e vurgu yapıyoruz, bunu dillendirmeyi sürdüreceğiz” değerlendirmesi yapıyor.

İYİ Parti ise Bahçeli’nin açıklamaları ile tüm bu süreci bir “tezgah” olarak yorumluyor. Bu sürece sert bir muhalefet edilmesi gerektiği de parti içinde seslendiriliyor.

“Umut hakkı” düzenlemesi yapılır mı?

Bahçeli’nin Öcalan için gündeme getirdiği “umut hakkı” bir süre önce DEM Parti tarafından gündeme taşınmış ve Meclis’e bir kanun teklifi de verilmişti.

MHP’li Feti Yıldız, Bahçeli’nin açıklaması ile gündeme gelen umut hakkını “Hükümlünün salıverilmeyi umut etme hakkı. Bu kavram müebbet ağır mahpus cezasına mahkum edilmiş mahkumun bir gün salıverilmeyi beklemek hakkını tabir etmek için kullanılmaktadır” kelamlarıyla açıklandı.

PKK lideri Abdulah Öcalan Fotoğraf: Mustafa Abadan/AA/picture alliance

İdam cezası kaldırıldığında idam cezasının TCK’daki karşılığı “ağırlaştırılmış müebbet” olarak belirlenmişti. Terörle Gayret Kanunu’na nazaran cezası idamdan ağırlaştırılmış müebbet hapsine çevrilenlerin ise şartlı salıvermeden yararlanamaması ve ömür boyunca cezaevinde kalması öngörülmüştü. “Öcalan düzenlemesi” olarak isimlendirilen bu uygulama AİHM tarafından eleştiriliyor. AİHM, 2014’te verdiği kararla Abdullah Öcalan’ın “şartlı salıverilme hakkına sahip olmaksızın” ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasına çarptırılmasını Sözleşme’ye alışılmamış bulmuştu.

DEM Parti, AİHM kararları gereği “umut hakkı” çerçevesinde yasal düzenlemelerin yapılmasını istiyor. Bu düzenlemenin iktidar tarafından Meclis gündemine getirilmesine dair bir çalışma şu kademede bulunmuyor. Lakin AKP kurmayları, bu bahiste bir çalışmanın yapılmasının sıkıntı olmadığına da dikkati çekiyor.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl ulaşabilirim?