Merkez Bankası’ndan dev ziyan: 1 trilyon TL

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı bilançosunda 1 trilyon 65 milyar TL ziyan açıkladı.

2023 yılında 818,2 milyar TL, 2024 yılında 700,4 milyar TL ziyan eden Merkez Bankası’nın, son üç yılda toplam ziyanı 2 trilyon 574 milyar TL’yi buldu. Bu dönemki toplam zararın mali büyüklüğü GSYİH’nın yüzde 6,3’üne ulaştı. Bu seviye, toplam kamu eğitim harcamalarının ve yatırım teşviklerinin iki katına karşılık geliyor.

Merkez Bankası’nın 2025 yılı bilançosunda açıkladığı ziyanı ANKA haber Ajansı’na pahalandıran TEPAV Merkez Yöneticisi, ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, 2023 yılında zararın Kur Muhafazalı Mevduat’tan (KKM) kaynaklandığını belirterek, “2024 yılı ziyanında KKM’nin tartısı yüzde 91 düzeyinde gerçekleşmiştir. 2025 yılında ise ziyan temel olarak Merkez Bankası’nın para siyaseti araçlarından kaynaklı kurumsal ziyan biçiminde karşımıza çıkmıştır” diye konuştu.

“KKM olmasaydı Merkez Bankası, 2023 ve 2024 yıllarında ziyan etmemiş olacaktı” diyen Yılmaz, “Aslında memleketler arası kurallara nazaran Hazine’nin üstlenmesi gereken meblağ, bütçe masraflarının düşük gösterilmesi korkusuyla da Merkez Bankası’na aktarılmıştır” dedi.

Ödenen faizler ziyana neden oldu?

Yılmaz, 2025 yılında ortaya çıkan zararın, Merkez Bankası’nın ödediği faizlerden kaynaklandığına dikkati çekerek, “Sıcak parayla artan fazla likiditeyi çekmek için açık piyasa süreçleri sonucu ödenen faizler, bankalara zarurî karşılıklar için ödenen faizler ve hazine TL hesaplarına ödenen faizler bu zararın temel kalemlerini oluşturuyor. Münasebetiyle yüksek enflasyon, çok yüksek faizler Merkez Bankası’nın para siyaseti araçlarını kullanması üzerinden de bir ziyan oluşmasına yol açmıştır” sözlerini kullandı.

“Hazine’ye kuruş aktarılmadı”

Yılmaz, Merkez Bankası’nın 2023 yılından itibaren ziyan etmesi nedeniyle Hazine’ye kâr hissesi aktaramadığını vurgulayarak, şunları söyledi:

“2015-2023 ortasında bütçe gelirlerinin ortalama yüzde 2’si düzeyinde olan bu kâr hisselerinin, kimi yıllar artarak yüzde 8,9’a kadar çıkmıştır; bütçeye aktarılamaması bütçe gelirlerini azaltıyor, finansal piyasalara da kaynak aktarılması manasına geliyor. Merkez Bankası’nın para siyaseti araçları üzerinden bu düzeyde ziyan etmesinden kaynaklı olmak üzere Hazine’ye aktaracağı kâr hissesi bulunmaması, vergi mükellefinin bu işten kamu faydası kaybına yol açıyor diyebiliriz.”

ANKA / TY,JD