8 yıldır beklenen imzalar atıldı: Trump ve Çin’e ileti mı?

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya, sekiz yıl süren müzakerelerin akabinde Salı günü hür ticaret muahedesine imza attı.

Anlaşmayı AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Canberra’da düzenlenen ortak basın toplantısında duyurdu. Taraflar, birebir vakitte kapsamlı bir güvenlik ve savunma iştiraki da imzaladı.

Gümrük vergilerinin büyük kısmı kalkıyor

Anlaşmayla AB’nin Avustralya’ya ihraç ettiği mallardaki gümrük vergilerinin yüzde 99’undan fazlası ortadan kalkacak. Bu düzenleme, Avrupalı şirketlere yılda yaklaşık 1 milyar euro tasarruf sağlayacak. AB’nin Avustralya’ya ihracatının önümüzdeki on yılda yüzde 33 oranında artması bekleniyor.

Avrupa’nın şarap, meyve, zerzevat ve çikolatalarına uygulanan gümrük vergileri muahedenin yürürlüğe girdiği birinci günden itibaren sıfıra inecek. Peynirler içinse bu süreç üç yılda gerçekleşecek.

Avustralya Başbakanı Albanese, muahedenin ülke iktisadına yıllık yaklaşık 6 milyar euro katkı sunacağını açıkladı.

Kritik hammaddeler ve Çin faktörü

Anlaşmanın en stratejik başlıklarından biri, Avustralya’nın kritik hammadde ihracatındaki kısıtlamaların büyük ölçüde kaldırılması.

Von der Leyen, Avustralya parlamentosunda yaptığı konuşmada “Hem Avrupa hem de Avustralya için, Çin siyasetini hakikat yönetmek stratejik bir mecburilik. Bu nedenle kritik mineraller ortaklığımızı hayata geçirmek başarımız açısından belirleyici ehemmiyet taşıyor” dedi.

Von der Leyen, “Hiçbir tedarikçiye bu kadar kritik hammaddeler için çok bağımlı olamayız. İşte tam bu yüzden birbirimize gereksinimimiz var” diye ekledi.

Anlaşmanın art planında ABD’de Donald Trump idaresinin uyguladığı yüksek gümrük vergileri ve Çin’in ender toprak elementleri ile kritik mineraller tedarikindeki baskın pozisyonundan duyulan dertler yatıyor.

Von der Leyen, Canberra’da, “Bugün esaslı biçimde değişen bir dünyaya, büyük güçlerin gümrük vergilerini kaldıraç, tedarik zincirlerini ise sömürülecek kırılganlıklar olarak kullandığı bir dünyaya değerli bir ileti veriyoruz” dedi. Avrupalı başkan, açık ve kurallara dayalı ticaret anlayışını savundu.

Avustralyalı besin üreticisi mutlu değil

Müzakerelerin en çekişmeli konusu olan tarım kesiminde sağlanan mutabakat ise kısmi kaldı. 2023’te görüşmelerin çökmesine yol açan sığır eti sıkıntısında AB, toplam 30 bin 600 metrik ton kapasiteli iki tarifeli kota açacak. Bu ölçünün yaklaşık yüzde 55’i gümrüksüz girebilecek. Avustralya’nın koyun eti, şeker, peynir ve pirinç üzere eserleri de AB tarife kotalarıyla kısıtlı olmayı sürdürecek.

Avustralya Ulusal Çiftçiler Federasyonu Başkanı Hamish McIntyre, “Avustralyalı çiftçiler, müzakerelerin ticari açıdan manalı ziraî pazar erişimi sağlanmadan sona ermesinden son derece hayal kırıklığı duyuyor” diyerek muahedeyi “yetersiz” olarak nitelendirdi. Avrupa Komitesi ise AB’nin ziraî ticarette büyük bir fazla verdiğini hatırlatarak Avrupalı çiftçilerin dertlerini gidermeye çalıştı.

Elektrikli araçlarda muafiyet

Öte yandan Avustralya, AB kaynaklı elektrikli araçlar için lüks araç vergisi muafiyet eşiğini yaklaşık 70 bin euroya yükseltmeyi kabul etti. Bu sayede AB’den ithal edilen elektrikli araçların yaklaşık yüzde 75’i kelam konusu vergiden muaf tutulacak.

Anlaşma ayrıyeten, Avustralya’nın finans hizmetleri ve telekomünikasyon pazarını AB şirketlerine açmasını da kapsıyor. Bu çerçevede kamu alımlarında AB firmalarına daha geniş erişim tanınacak ve Avrupalı mühendis ve araştırmacıların Avustralya’da çalışması kolaylaştırılacak. Makine mühendisliği, kimya, otomotiv ve tarım dallarının mutabakattan bilhassa yararlanması bekleniyor.

Güvenlik ve savunma ortaklığı

İki taraf, ticaret mutabakatının yanı sıra savunma sanayi, siber güvenlik, ekonomik güvenlik, terörle gayret, nefret kabahatleriyle gayret ve hibrit tehditlere direnç alanlarını kapsayan geniş çaplı bir güvenlik ve savunma paydaşlığı da imzaladı.

Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için AB üye devletlerinin ve Avrupa Parlamentosu’nun onayının yanı sıra Avustralya’nın da onaylaması gerekiyor. Yürürlük tarihinin ne vakit belirleneceği şimdi açıklanmadı.

AB firmaları 2025 yılında Avustralya’ya 37 milyar euro pahasında mal ihraç ederken, hizmet ihracatı 2023’te 28 milyar euroya ulaşmış bulunuyor. 2024 bilgilerine nazaran AB, Avustralya’nın Çin ve Japonya’nın akabinde üçüncü büyük ticaret ortağı, altıncı büyük ihracat pazarı ve ikinci büyük yabancı yatırım kaynağı pozisyonunda bulunuyor.

AB perspektifinden değerlendirildiğinde ise, 450 milyonluk nüfusa rağmen 28 milyonluk nüfusuyla Avustralya, ticaret hacmi sıralamasında yirminci sırada yer alan görece küçük bir ortak.

AFP,dpa / BÜ,MUK