İran savaşı: Petrol fiyatları arttı, borsa düştü

BEĞENDİM

ABONE OL

News

ABD ve İsrail’in İran’a hafta sonunda başlattığı ataklar sonrasında bugün açılan piyasalarda petrol fiyatları fırladı. Ortadoğu’daki gelişmeler Türkiye’yi de etkiledi, Borsa İstanbul haftaya düşüş ile başladı, altın fiyatları arttı, dolar kuru da yükselişe geçti.

ABD ve İsrail, son aylarda artan tansiyonun akabinde Cumartesi günü İran’ı hava hücumlarıyla vurmaya başladı. Dinî başkan Ayetullah Ali Hamaney başta olmak üzere birçok üst seviye İranlı isim hücumlarda öldürüldü. İran da İsrail ve Körfez ülkelerindeki ABD üslerine füze ve insan hava araçlarıyla misillme ataklarına başladı.

Saldırılar devam ederken bugün açılan piyasalarda brent petrol, kısa müddetliğine yaklaşık yüzde 14, Batı Teksas çeşidi (WTI) ham petrol ise yaklaşık yüzde 12 oranında yükseldi.

Her gün global petrol sevkiyatlarının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın da taarruzlar sonrası fiilen kapatılması arz tasalarını artırdı.

Brent petrol fiyatları, İran’ın nükleer programını kısıtlamayı amaçlayan müzakerelerde sonuç alınamaması nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump’ın bir akın buyruğu vereceği tarafında artan kaygılar nedeniyle geçen hafta yükselmişti.

Danimarka yatırım bankası Saxo Markets’ten Charu Chanana, bloğunda “Yüksek petrol fiyatları devam ederse, manşet enflasyonun daha yapışkan olma riskini artırır ve enflasyon sayılarının düzgünleşme suratını yavaşlatabilir” diye yazdı.

Hürmüz Boğazı, Trump’ın “Aşil Topuğu” olabilir mi?

İran, Hürmüz Boğazı’nı resmen kapatmamış olsa da “rejimin bekçisi” olarak bedellendirilen İhtilal Muhafızları boğazdan geçilmemesi konusunda uyarıyor.

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Pazar günü en az iki geminin vurulduğunu, birinin Umman kıyılarında, oburunun ise Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında olduğunu bildirdi.

İran devlet televizyonu ise bir petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan “yasa dışı geçmeye çalıştıktan sonra vurulduğunu ve battığını” aktardı.

Birçok nakliye şirketi de filolarının boğazdan geçişini askıya aldıklarını doğrulamıştı.

Deniz nakliyatı ve güç piyasaları için bilgi sağlayan teknoloji şirketi Kpler’in Ortadoğu ve OPEC+ araştırmaları başkanı Amena Bakr, ham petrolün fiyatının 90 dolara ulaşabileceği öngörüsünü lisana getirdi.

Teorik olarak petrol ithal eden ülkeler rezervlere sahip. Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) üyeleri de 90 günlük petrol stoğu tutmakla yükümlü. Lakin buna karşın fiyatların 100 doların üzerine çıkması ihtimali göz gerisi edilemiyor.

Bakr, Hürmüz Boğazı’nın fillen kapalı kalmaya devam etmesi durumunda “stratejik rezervlerdeki yedek kapasitenin açığı kapatamayacağını, bunun çok büyük bir açık” olduğuna dikkati çekti.

Kpler’den bir öteki analist Michelle Brouhard ise yüksek petrol fiyatlarını “Trump’ın Aşil Topuğu” olarak niteledi.

Antik Yunan mitolojisinden gelen “Aşil Topuğu” tabiri bir kişinin en zayıf noktasına işaret ediyor.

Brouhard, ABD’deki Kasım 2026 seçimleri yaklaşırken seçmenlerine düşük fiyatlar vaat eden Trump’ı geri adım atmaya zorlamak için İran’ın ham petrol fiyatlarını yüksek tutmaya çalışacağı görüşünü lisana getirdi.

Öte yandan İran’ın, sıvılaştırılmış doğalgaz ihracatçısı (LNG) olan Katar’ı misilleme olarak vurmasının akabinde LNG fiyatları da arttı.

Fransa’daki IESEG İşletme Okulu’ndan ekonomist Eric Dor, yükselen güç fiyatları, artan nakliye maliyetleri ve hava nakliyatı gelir kaybının “büyüme üzerinde ziyanlı bir etkiye” sahip olabileceğini söyledi.

Dor, AFP’ye verdiği demeçte “Üç gün sürerse önemli değil. Lakin daha uzun bir müddet devam ederse, ek bir sakinlik tesiri yaratacaktır” diye konuştu.

Merkez Bankası ve Borsa İstanbul’dan piyasalara önlem

Ortadoğu’daki gelişmeler üzerine Borsa İstanbul ise haftaya sert düşüşle başladı. BIST 100 endeksi, günü yüzde 5,32 azalışla 12.987,42 puandan açtı.

Merkez Bankası ve Borsa İstanbul, çatışmalar devam ederken piyasalarda paniği dizginlemek ve mümkün döviz talebinin önüne geçmek emeliyle bir dizi karar açıkladı.

Merkez Bankası, bir hafta vadeli repo ihalelerine orta verdiğini duyurdu. Böylelikle “dolaşımdaki TL’nin azaltılarak TL’nin cazibesinin artırılmasının hedeflendiği” belirtildi.

Açıklamada ayrıyeten döviz piyasasının “Sağlıklı işleyişini desteklemek ve kur oynaklığını sınırlamak amacıyla” TL uzlaşmalı vadeli döviz satım süreçlerine başlanacağı ve kararın döviz likiditesinin dengelenmesi maksadını taşıdığı vurgulandı.

Borsa İstanbul’da ise 6 Mart’a kadar açığa satış yasağı getirildi. Sermaye Piyasası Şurası’nın (SPK) açıklamasında, “Algoritmik süreçleri sınırlamak ismine kaldıraç oranlarının azaltıldığı ve süreç hacmi konusunda da adım atıldığı” bildirildi.

Altın ve dolar yükseldi

Kritik vakitlerde kıymetli bir yatırım aracı olarak bedellendirilen altın, yüzde 2 oranında yükselirken, dolar da inançlı limanlara olan ilgiden ötürü artış gösterdi.

Türkiye’de saat 11.00 itibariyle dolar/TL 43,96’dan, gram altın ise 7 bin 640 liradan süreç görüyor.

Asya genelinde pay senetleri düştü

Asya genelinde pay senedi piyasaları düşüştü. Tokyo, Hong Kong, Singapur, Mumbai, Bangkok, Wellington ve Taipei’nin tamamı büyük düşüşler kaydetti.

ABD vadeli süreçleri yüzde 1’den fazla geriledi. Buna karşın Şanghay hafif bir yükseliş gösterirken, Sidney yatay seyretti.

AFP,ANKA / SÇ,JD