Türkiye’den İsrail’e karşı müdahillik başvurusu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Türkiye, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin İsrail’e karşı Gazze’de soykırım suçlamasıyla açtığı davada müdahillik bildirimini Milletlerarası Adalet Divanı’na (UAD) sundu.

Anadolu Ajansı’nın haberine nazaran müdahillik bildirimi Türkiye’nin Lahey Büyükelçisi ve TBMM milletvekillerinden oluşan heyet tarafından UAD Yazmanlığı’na iletildi.

Böylece Türkiye, Nikaragua, Kolombiya, Libya, Meksika, Filistin ve İspanya’nın akabinde Milletlerarası Adalet Divanı’nda görülen soykırım davasına müdahillik bildiriminde bulunan yedinci ülke oldu.

Davanın tarafı olan İsrail ve Güney Afrika’nın Türkiye’nin teşebbüsü hakkında Divan tarafından bilgilendirilmesi ve bu iki ülkenin de Türkiye’nin müdahillik bildirimine ait müşahedelerini Divan’a sunması bekleniyor.

Dışişleri: Hiçbir ülke milletlerarası hukukun üstünde değil

Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli X hesabından bildirimle ilgili yaptığı açıklamada, müracaatın “son derece kapsamlı ve detaylı halde hazırlandığını” belirtti.

“Dünyada hiçbir ülkenin milletlerarası hukukun üstünde olmadığının” altını çizen Keçeli, “Uluslararası Adalet Divanı’ndaki dava, İsrail’in işlediği hataların cezasız kalmaması bakımından son derece değerlidir. Bu vesileyle, Memleketler arası Adalet Divanı’nın, İsrail’in Gazze’ye yönelik ataklarını durdurmasına ve Refah hudut kapısının insani yardımlara açılmasına hükmeden ihtiyati önlem kararlarının bir an evvel uygulanması gerektiğini hatırlatmak istiyoruz. BM Güvenlik Konseyi’ni üzerine düşeni yapmaya davet ediyoruz. Türkiye, Filistinlilerin haklı davasına takviye vermeyi sürdürecektir” sözlerini kullandı.

Türkiye’nin müdahillik metninin hafta bitmeden UAD’nin internet sitesinden erişime açılması bekleniyor.

Türkiye’nin bildirimi 63’üncü husus kapsamında

Devletler, UAD nezdinde açılmış bir davaya, Milletlerarası Adalet Divanı Statüsü’ndeki iki husus üzerinden müdahil olabiliyor. Bunlardan birincisi Statü’nün 62’nci unsurunda yer alan “Bir devlet, bir uyuşmazlıkta kendisi bakımından hukukî nitelikte bir çıkarın kelam konusu olduğunu görürse, davaya katılmak emeliyle Divan’a başvurabilir” kararına dayanıyor.

Ankara’nın başvurusu ise müdahilliğe imkan tanıyan ikinci unsur olan Milletlerarası Adalet Divanı Statüsü’nün 63’üncü hususu uyarınca yapıldı. İlgili husus, “müdahillik bildirimi”nde uyuşmazlığın aslına ait somut olaydan fazla, uyuşmazlık konusu olan muahedenin, kelam konusu dava özelinde Soykırım Mukavelesi’nin, nasıl yorumlanması gerektiğine ait genel beyanda bulunma imkanı getiriliyor.

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta İsrail bombardımanı sonrası yerle bir olan binalar ortasında Filistinli bir anne ve çocuğu.Fotoğraf: Hatem Khaled/REUTERS

UAD Statüsü’nün 63’üncü hususu uyarınca yapılan müdahillikler, devletler için bir “hak” olarak görülüyor ve Divan, dava taraflarının beyanını aldıktan sonra bu bildirimin biçimi incelemesine nazaran müdahillik hakkının kullanımını kabul yahut reddediyor. Bu unsurdaki müdahillik hakkının kullanıldığına ait bildirim uygun görülürse, Divan’ın o davanın kararında yaptığı yorum müdahil devlet için de birebir derecede bağlayıcı oluyor.

Başvurusunu 63’üncü unsur üzerinden yapan Türkiye’nin, 62’nci unsur üzerinden müdahil olma hakkını da gizli tuttuğu kaydedilmişti.

Güney Afrika dava açmıştı

Güney Afrika, geçen yılın sonunda Gazze’de “soykırım” yaptığı gerekçesiyle İsrail aleyhine Memleketler arası Adalet Divanı’nda dava açmıştı. Yapılan dava müracaatında İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 1948’de kabul edilen Soykırım Sözleşmesi’ndeki yükümlülüklerini ihlal ettiği öne sürülerek, “Gazze’deki Filistin halkına karşı soykırım hareketlerine giriştiği, buna devam ettiği ve daha da sürdürme riski taşıdığı” belirtilmişti.
Nikaragua, Kolombiya, Libya, Meksika, İspanya ve Filistinli yetkililer de davaya müdahil olma talebinde bulundu, lakin mahkeme bu ülkelerin talepleri hakkında şimdi karar vermedi. Davaya kabul edilmeleri durumunda, kelam konusu ülkeler yazılı beyanlarda bulunabilecek ve kamuya açık duruşmalarda konuşma yapabilecekler.

DW, AP / EC,HS,SÖ,BK

DW Türkçe’ye manisiz nasıl erişebilirim?