admin
25 Haziran 2026 Perşembe
DİĞER YAZARLARIMIZ
Turizm: İran savaşı sonrası Türkiye’ye talep artıyor
News
Alman turistlerin Türkiye ve Mısır’a tatil talebinin, İran savaşının beraberinde getirdiği sakinliğin akabinde tekrar bariz biçimde canlandığı bildirildi.
Avrupa’nın en büyük turizm şirketi TUI, Berlin’deki açıklamasında her iki destinasyona olan ilginin tekrar artmaya başladığını duyurdu.
“Türkiye geri döndü”
TUI Almanya Genel Müdürü Benjamin Jacobi, “Türkiye, birincilik konumuna depar atarak geri döndü” benzetmesinde bulundu. Şirket açıklamasında, Mısır’ın da tatile kısa mühlet kala yapılan rezervasyonlar arasında eski popülaritesini geri kazandığı tabir edildi.
TUI, Mayıs ayında İran savaşı sebebiyle talebin Batı Akdeniz’e kaydığını ve Mısır, Türkiyeile Kıbrıs’a yapılan rezervasyonların zayıfladığını açıklamıştı. Şirket şimdi ise talebin tekrar besbelli formda yükseldiğini ve her iki ülkenin İran savaşı öncesindeki erken rezervasyon devrinin düzgün performansını yakaladığını aktardı.
Antalya listenin zirvesinde
Türkiye içinde öne çıkan destinasyon ise, Antalyaoldu. Jacobi, “Antalya yazın en çok tercih edilenler listesinde tekrar birinci sıraya yerleşti” dedi. Listeyi sırasıyla Mallorca, akabinde Yunan adaları Girit, Rodos ve Kos takip etti. Mısır’dan Hurghada ile İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları da TUI’nin en çok rezervasyon yapılan yaz destinasyonları arasında yer aldı. İspanya, TUI müşterileri arasında genel olarak en tanınan tatil ülkesi olmayı sürdürdü.
Uzak aralıkta ABD öne çıktı
TUI verilerine nazaran, müşterilerin yaklaşık yüzde 80’i yaz tatilini Avrupa’da, bilhassa Akdeniz etrafında ve Kanarya Adaları’nda geçiriyor. Uzak uzaklıklı destinasyonlarda ise ABD birinci sıradaki yerini koruyor. Uygun fiyatlar ve zayıf dolar, ülkeyi tatilciler için cazip kılmaya devam ediyor.
dpa / BÜ, BK
Filistin Esirler Cemiyeti: İsrail hapishanesinde 3 hamile, aç bırakılma gibi ağır şartlar altında tutuluyor
News
Filistin Esirler Cemiyeti, İsrail hapishanelerindeki 93 Filistinli kadın arasında 3 hamilenin aç bırakma dahil ağır şartlar altında tutulduğunu bildirdi.
Esirler Cemiyeti tarafından yapılan açıklamada, İsrail hapishanelerindeki hamile esirlerin durumuna ilişkin bilgi verildi.
Batı Şeria’nın Kalkilya kentinden 4 çocuk annesi ve 4 aylık hamile Emine Tavil’in (37) İsrail’in “provokasyon” şeklinde nitelendirdiği bir suçlama nedeniyle 18 Mart’tan bu yana tutuklu olduğu belirtildi.
Nablus’tan bir çocuk annesi ve 5 aylık hamile Dana Cevde’nin (35) de 18 Nisan’da gözaltına alındığı ve durumunun altı ay süreyle idari tutukluluğa çevrildiği kaydedildi.
Ramallah’tan 2 çocuk annesi 4 aylık hamile Menar İbrahim’in (28) ise “sosyal medya platformları üzerinden provokasyon” iddiasıyla 30 Nisan’da alındığı gözaltı sürecinin hala devam ettiği aktarıldı.
Damon Hapishanesi’nde tutulan Filistinli kadınların sağlığından İsrail’in sorumlu olduğu vurgulanan açıklamada, hamilelerin derhal serbest bırakılması istendi.
Ağır şartlar altında tutulan hamileler
Filistinli hamile esirlerin özel sağlık durumları gözetilmeksizin aç bırakılma, kötü muamele, aşağılama ve sert sorgulamalara maruz kaldığı; bu uygulamaların da bedenler ve psikolojik durumlarının kötüleşmesine, kilo kaybına, aşırı yorgunluk ve bitkinlik yaşamalarına yol açtığı ifade edildi.
Kadınlardan bazılarının soruşturma ve gözaltı süreçlerinde çıplak aramaya maruz bırakıldığı, kadın ve erkek esirlere karşı bu uygulamaların son dönemde belirgin şekilde arttığı kaydedildi.
Çoğu Damon Hapishanesi’nde olmak üzere İsrail hapishanelerinde ağır gözaltı koşulları ile sürekli tecrit altında halihazırda 93 Filistinli kadının bulunduğu aktarıldı.
Ziyaretler engelleniyor
Açıklamada ayrıca İsrail’in Ekim 2023’te Gazze’de başlattığı soykırımdan bu yana Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin erkek ve kadın esirlerin ziyaretini engellemeye devam ettiği, bunun yanı sıra yakınlarının da ziyaret hakkından mahrum bırakıldığı bildirildi.
Hukuk ekiplerinin ulaştığı veriler ve yakın zamanda serbest bırakılan kadın esirlerin ifadelerine göre de cezaevi idaresinin kadınlara yönelik cezalandırıcı ve kötü muamele uygulamalarını artırarak sürdürdüğü; bunun tekrar eden baskınlar, aşağılayıcı aramalar ve temel ihtiyaçlardan mahrum bırakmayı içerdiği belirtildi.
İsrail hapishanelerindeki hamilelerin bu koşullarda tutulmaya devam edilmesinin, işgal altındaki sivillere ilişkin yükümlülüklerini düzenleyen ve hamile kadınlara özel sağlık hizmeti ve koruma sağlanmasını zorunlu kılan 4. Cenevre Sözleşmesi ile uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğu vurgulandı.
Esirler Cemiyeti, başta Uluslararası Kızılhaç Komitesi olmak üzere insan hakları kurumları ve Birleşmiş Milletler özel raportörlerinden, hamile kadınların derhal serbest bırakılması ve korunmalarının sağlanması için acil müdahalede bulunmalarını talep etti.
İsrail’in Gazze Şeridi’ne Ekim 2023’te başlattığı saldırılardan bu yana aralarında çocuk ve yaşlıların da olduğu 765 Filistinli kadın gözaltına alındı. Bu gözaltıların büyük bir kısmı idari tutuklama emirlerine ya da İsrail makamlarının “provokasyon” şeklinde nitelendirdiği suçlamalara dayanıyor.
TÜİK: Türkiye’ye göçte yüzde 25 artış
News
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yurt dışından Türkiye’ye göç edenlerin sayısının 2025 yılında, bir evvelki yıla nazaran yüzde 25,2 artarak 393 bin 829 kişi olduğunu açıkladı.
TÜİK, 2025 yılı memleketler arası göç istatistiklerini açıkladı. Buna nazaran; yurt dışından Türkiye’ye göç edenlerin sayısı 2025 yılında, bir evvelki yıla nazaran yüzde 25,2 artarak 393 bin 829 kişi oldu. Göç eden nüfusun yüzde 56,6’sını erkekler, yüzde 43,4’ünü ise bayanlar oluşturdu. Yurt dışından gelen nüfusun 91 bin 952’sini Türk vatandaşları, 301 bin 877’sini ise yabancı uyruklular oluşturdu.
Türkiye’den yurt dışına göçte yüzde 5 azalma
Türkiye’den yurt dışına göç eden kişi sayısı 2025 yılında bir evvelki yıla nazaran yüzde 5 azalarak 403 bin 216 oldu. Göç eden nüfusun yüzde 55,3’ünü erkekler, yüzde 44,7’sini ise bayanlar oluşturdu. Türkiye’den yurt dışına giden nüfusun 155 bin 119’unu Türk vatandaşları, 248 bin 97’sini ise yabancı uyruklular oluşturdu.
Türkiye’ye göç edenlerin yaş kümesi incelendiğinde, en fazla gelenlerin yüzde 16,3 ile 20-24 yaş kümesinde olduğu görüldü. Bu yaş kümesini yüzde 13,7 ile 25-29 ve yüzde 11,5 ile 30-34 yaş kümesi izledi. Türkiye’den göç eden nüfusun yaş kümelerine bakıldığında ise, en fazla göç edenlerin yüzde 14,3 ile 25-29 yaş kümesinde olduğu görüldü. Bu yaş kümesini da yüzde 12,5 ile 20-24 ve yüzde 12 ile 30-34 yaş kümesi izledi.
Türkiye’ye 2025 yılında göç edenlerin illere nazaran dağılımı incelendiğinde, yüzde 42,2 ile en fazla göç alan ilin İstanbul olduğu görülüyor. İstanbul’u yüzde 9,1 ile Antalya, yüzde 6,7 ile Ankara, yüzde 3,1 ile İzmir ve yüzde 2,9 ile Bursa takip ediyor. Türkiye’den göç eden nüfusun illere nazaran dağılımına bakıldığında ise yüzde 35,4 ile İstanbul’un en fazla göç veren il olduğu görüldü. İstanbul’u yüzde 8,7 ile Ankara, yüzde 6,5 ile Antalya, yüzde 4,3 ile Mersin ve yüzde ile 3,7 İzmir izledi.
Türkiye’ye gelen en büyük küme Türkmenistanlılar
Türkiye’ye 2025 yılında gelen yabancı asıllı nüfus içinde birinci sırayı yüzde 23,4 ile Türkmenistan vatandaşları aldı. Türkmenistan’ı yüzde 8,3 ile Azerbaycan, yüzde 6,9 ile Özbekistan, yüzde 6,1 ile Mısır ve yüzde 5,8 ile Afganistan vatandaşları izledi.
Türkiye’den göç eden yabancı asıllı nüfus içinde ise birinci sırayı yüzde 15,7 ile Irak vatandaşları aldı. Irak’ı yüzde 11,2 ile Afganistan, yüzde 7,6 ile Rusya Federasyonu, yüzde 6,3 ile İran ve yüzde 5,7 ile Türkmenistan vatandaşları takip etti.
DHA / ET,SÖ
40 derecede çalışmanın sonu var mı?
News
Türkiye, sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesinin beklendiği bir yaz devrine giriyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü datalarına nazaran 2025 yazı olağanların yaklaşık 1,5 derece üzerinde geçti. Temmuz 2025 ise son 55 yılın en sıcak temmuz ayı olarak kaydedildi. Kurumun bu yılki mevsimlik varsayımları de ülkenin değerli kısmında sıcaklıkların olağanların üzerinde gerçekleşeceğine işaret ediyor.
Aşırı sıcaklar ekseriyetle kuraklık, orman yangınları ve su kaynakları üzerinden tartışılsa da iklim krizinin tesirleri çalışma hayatında da giderek daha görünür hale geliyor. Tarım emekçileri, inşaat çalışanları, belediye çalışanları, madenciler ve kuryeler günün değerli kısmını açık havada geçirmek zorunda kalıyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO) nazaran bugün dünyada yaklaşık 2,41 milyar çalışan aşırı sıcağa maruz kalıyor. Bu sayı global iş gücünün yaklaşık yüzde 71’ine karşılık geliyor.
ILO’nun 2024 yılında yayımladığı rapora nazaran aşırı sıcaklar her yıl yaklaşık 22,85 milyon iş kazasıyla ilişkilendiriliyor. Kurum, aşırı sıcaklarla kontaklı sebeplerle yılda yaklaşık 19 bin çalışanın ömrünü yitirdiğini belirtiyor.
Açık alanda çalışanlar risk altında
Raporda tarım, inşaat, atık toplama ve doğal kaynak kesimlerinde çalışanların en yüksek risk altında olduğu vurgulanıyor. ILO artık sıcak gerilimi riskini sırf meteorolojik bir olay değil, iş sıhhati ve güvenliği sorunu olarak kıymetlendiriyor.
DW Türkçe’ye konuşan TTB Afetlerde Sıhhat Hizmetleri Akademisi Eşgüdüm Kurulu Üyesi ve halk sıhhati uzmanı Prof. Dr. Gamze Varol’a nazaran açık alanda çalışanlar iklim değişikliğinin sıhhat üzerindeki tesirlerini en erken ve en yoğun yaşayan kümeler arasında yer alıyor.
Varol, yüksek sıcaklık ve güneş ışınımına maruz kalmanın sıcak krampları, sıcak bitkinliği, sıvı-elektrolit kaybı ve sıcak çarpmasına yol açabildiğini belirtiyor. Bununla birlikte yüksek sıcaklıkların kalp-damar ve teneffüs sistemi hastalıklarını ağırlaştırabildiğini, böbrek işlevlerini olumsuz etkileyebildiğini ve yoğun fizikî efor gerektiren işlerde önemli sıhhat sıkıntılarına sebep olabildiğini aktarıyor.
Türkiye’de sıcaklık hududu var mı?
Türkiye’de patronların çalışanları aşırı sıcakların tesirlerinden müdafaasını zarurî kılan genel iş sıhhati ve güvenliği kararları bulunuyor.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu patronlara risk değerlendirmesi yapma ve çalışanları işyerindeki tehlikelere karşı müdafaa yükümlülüğü getiriyor. İlgili yönetmeliklerde de işyerlerinde çalışanların sıhhat ve güvenliğini olumsuz etkilemeyecek “termal konfor” şartlarının sağlanması gerektiği belirtiliyor.
Ancak mevzuatta muhakkak bir sıcaklık düzeyinin aşılması halinde çalışmanın durdurulmasını ya da çalışma saatlerinin sonlandırılmasını öngören açık ve bağlayıcı bir düzenleme yer almıyor.
İstanbul, 2025 yılında son 55 yılın en sıcak temmuz ayını yaşamıştıFotoğraf: Didem Mente/Anadolu Agency/IMAGO
Başka bir sözle Türkiye’de “şu sıcaklığın üzerinde çalışma durur” diyen ulusal bir eşik bulunmuyor.
DW Türkçe’ye konuşan iş hukuku uzmanı ve avukat Dr. Murat Özveri’ye göre mevcut mevzuatta aşırı sıcaklar için özel bir sıcaklık hududu yer almasa da patronların çalışanları müdafaa yükümlülüğü devam ediyor.
Özveri, aşırı sıcakların çalışan sıhhati açısından “yakın ve önemli tehlike” oluşturduğu durumlarda emekçilerin çalışmaktan kaçınma hakkının gündeme gelebileceğini belirtiyor.
İş kazalarına kapı aralıyor
Aşırı sıcakların sırf sıhhat sorunu yaratmadığını, iş kazası riskini de artırdığını söyleyen Özveri, “Aşırı terlemeye ve sıcağa bağlı olarak dikkatsizlik başlıyor. Tüm bunlar iş kazasının sebeplerinden biri olabilir” diyor.
Varol da aşırı sıcakların birçok vakit gözden kaçan sonuçlarından birinin iş kazalarındaki artış olduğunu vurguluyor. Sistematik derlemelerin ve meta-analizlerin sıcaklık arttıkça iş kazası ve yaralanma riskinin de yükseldiğini gösterdiğini belirten Varol, bunun sebepleri arasında sıcaklık gerilimine bağlı dikkat azalması, bilişsel performans kaybı, yorgunluk ve karar verme süreçlerinde bozulmayı sayıyor.
“Aşırı sıcaklar sadece bir etraf yahut meteoroloji sorunu değil, tıpkı vakitte değerli bir iş sıhhati ve güvenliği sorunudur” diyen Varol, bilhassa inşaat, tarım, belediye hizmetleri, lojistik ve ulaştırma bölümlerinde iş kazası riskinin arttığına dikkat çekiyor.
Murat Özveri’ye nazaran problemlerden biri de aşırı sıcakların çalışma ömründe hâlâ gereğince ciddiye alınmaması.
“İşçi eğitimlerinde termal konfor konusunu açtığımda bunun bir sorun olarak görülmediğine şahit oluyorum” diyen Özveri, emekçilerin büyük kısmının daha temel problemlerle karşı karşıya olduğu için sıcaklık kaynaklı riskleri ikincil gördüğünü belirtiyor.
Diğer ülkeler ne yapıyor?
Aşırı sıcakların çalışma ömrü üzerindeki tesirleri birçok ülkede yeni düzenlemeleri beraberinde getirdi.
Yunanistan’da sıcak hava dalgaları sırasında bilhassa açık alanda yapılan ağır işlerde ve kurye hizmetlerinde günün muhakkak saatlerinde çalışma yasakları uygulanabiliyor.
İspanya’da 2023 yılında yapılan düzenlemeyle, meteoroloji kurumunun aşırı sıcak uyarısı verdiği periyotlarda patronlara çalışma şartlarını uyarlama ve gerekli durumlarda işi durdurma yükümlülüğü getirildi.
Katar’da ise yaz aylarında açık alanda çalışma makul saatlerde yasaklanıyor. Ayrıyeten sıcaklık, nem ve güneş radyasyonunu birlikte ölçen ısı gerilimi endeksinin belli bir seviyeyi aşması halinde çalışmaların durdurulması gerekiyor.
Uluslararası kuruluşlar da giderek daha fazla ülkenin aşırı sıcakları iş sıhhati ve güvenliği başlığı altında değerlendirmesi gerektiğini savunuyor.
DW Türkçe’ye konuşan Personel Sıhhati ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi gönüllüsü ve akademisyen Aslı Odman’a nazaran bu tartışma Avrupa’da yeni bir mevzuat arayışını da beraberinde getiriyor.
Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) ve Avrupa sendikaları, iklim değişikliğinin iş sıhhati ve güvenliği mevzuatına nasıl yansıtılacağı üzerine yoğunlaşıyor.
Odman, sendikaların uzun süredir Avrupa Birliği seviyesinde “mesleki ısı” konusunda özel bir direktif talep ettiğini belirtiyor. Bu kapsamda muhakkak sıcaklıkların üzerinde çalışmanın fiyatlı müsaade kapsamında durdurulması, daha düşük risk düzeylerinde ise özel müdafaa tedbirleri, çalışma saatleri ve gözetici ekipman uygulamaları öneriliyor.
Avrupa Sendikalar Enstitüsü’nün (ETUI) çalışmalarına işaret eden Odman, sıcaklıkların 38 derecenin üzerine çıktığı şartlarda iş kazası riskinin yüzde 15’e kadar artabildiğini gösteren araştırmalar bulunduğunu söylüyor.
İklim krizinin görünmeyen emekçi faturası
Uzmanlara nazaran iklim krizinin çalışma ömrüne tesirleri önümüzdeki yıllarda daha da besbelli hale gelecek.
Artan sıcaklıklar sadece sıcak çarpması riskini artırmıyor. Kalp ve damar hastalıkları, böbrek rahatsızlıkları, iş kazaları ve verimlilik kayıpları da sıcak hava dalgalarıyla ilişkilendiriliyor.
Özellikle açık alanda çalışan personeller günün en sıcak saatlerinde yoğun fizikî efor harcadıkları için iklim krizinin tesirlerine karşı en kırılgan kümeler arasında gösteriliyor.
Odman’a nazaran problem sırf sıcaklıkla sonlu değil. Berbat hava kalitesi, aşırı hava olayları ve iklim değişikliğiyle birlikte değişen salgın örüntüleri de çalışanlar açısından yeni riskler yaratıyor.
Gamze Varol’a nazaran ise iklim değişikliği sebebiyle sıcak hava dalgalarının sıklığı, mühleti ve şiddeti artıyor. Bu sebeple aşırı sıcaklar artık istisnai olaylar değil, çalışma hayatında öngörülmesi gereken bir mesleksel risk haline geliyor.
Halk sıhhati açısından gözetici tedbirlerin sırf çalışanların ferdî gayretlerine bırakılmaması gerektiğini belirten Varol, işyerlerinde kâfi içme suyu sağlanması, gölgelik dinlenme alanları oluşturulması, tertipli molalar verilmesi ve sıcak hava dalgaları sırasında çalışma saatlerinin günün daha serin kısımlarına kaydırılması gerektiğini söylüyor.
Halk Sıhhati Uzmanı Prof. Dr. Gamze Varol’a nazaran, aşırı sıcak havanın tesirlerine karşı gözetici tedbirler sırf çalışanların kişisel uğraşlarına bırakılmamalıFotoğraf: Francisco Seco/AP Photo/picture alliance
Varol, aşırı sıcakların sıhhat üzerindeki tesirlerinin değerli bir kısmının görünmez kaldığını da belirtiyor. Sıcaklığın tetiklediği birtakım kalp-damar rahatsızlıkları, böbrek problemleri ve iş kazalarının birçok vakit direkt sıcaklıkla ilişkilendirilmeden kaydedildiğine dikkat çekiyor.
Odman da bilhassa inşaat, tersanecilik, tarım ve atık idaresi üzere açık havayla temasın ortadan kaldırılamadığı kesimlerde sıcaklıkların yükseldiği periyotlarda iş kazaları ve iş cinayetleri riskinin arttığını vurguluyor.
Öte yandan Varol, sıcak hava aksiyon planlarında açık alanda çalışanların özel bir risk kümesi olarak ele alınması gerektiğine de işaret ediyor.
COP31 gündeminde çalışanlar var mı?
Türkiye Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Doruğu’na konut sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Zirve hazırlıklarında sıhhat başlığı son devirde daha görünür hale geldi. Sıhhat kuruluşları ve sivil toplum örgütleri, iklim krizinin insan sıhhati üzerindeki tesirlerinin COP31’in öncelikli gündemlerinden biri olması davetinde bulunuyor.
Ancak aşırı sıcakların çalışma ömrüne tesirleri ve açık alanda çalışan emekçilerin karşı karşıya kaldığı riskler, COP31 hazırlıklarında öne çıkan başlıklar arasında yer almıyor. Emekçi sıhhati ve çalışma şartları iklim tartışmalarında hâlâ görece geri planda kalıyor.
Murat Özveri’ye nazaran aşırı sıcakların çalışma ömrü üzerindeki tesirleri gereğince görünür değil. Personellerin fiyat, güvencesizlik ve işsizlik üzere daha acil problemlerle karşı karşıya olması sebebiyle sıcaklık kaynaklı riskler birçok vakit tali bir sıkıntı olarak bedellendiriliyor.
Bu durum, iklim krizinin tesirlerini en direkt hisseden kümelerden biri olan açık alanda çalışan milyonlarca emekçinin muhtaçlıklarının iklim siyasetlerinde ne ölçüde dikkate alındığı sorusunu gündeme getiriyor.
Odman’a nazaran ise birçok ülkede tartışma artık sırf aşırı sıcaklarda işin durdurulup durdurulmamasıyla hudutlu değil. Patronların çalışanları iklim kaynaklı riskler konusunda bilgilendirme yükümlülüğü, toplu iş kontratlarında iklim aksiyon planları ve “iklim izni” üzere uygulamalar da gündeme geliyor.
Aslı Odman, son olarak New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin 22 Haziran’da aşırı sıcaklarda çalışanların korunmasına yönelik bir karar imzaladığını hatırlatıyor. Buna nazaran belediye ünitelerinin, çalışanları aşırı sıcaklardan müdafaaya yönelik hareket planları hazırlaması ve yeni tedbirler geliştirmesi öngörülüyor. Odman, lokal idarelerin de bu alanda daha etkin rol üstlenebileceğini söylüyor.
Gamze Varol da “İklim değişikliği çağında çalışanların aşırı sıcaklardan korunması bir konfor sıkıntısı değil, temel bir iş sıhhati, insan hakkı ve halk sıhhati meselesidir” değerlendirmesini yapıyor.
Bu tartışmalar, Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde iklim krizinin çalışma ömrüne tesirlerinin ve personellerin nasıl korunacağı sorusunun önümüzdeki periyotta daha fazla gündeme gelmesi beklentisini güçlendiriyor.
İmamoğlu davasının 54. duruşması başladı
News
“İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü”ne ilişkin 59’u tutuklu 414 sanığın yargılandığı davanın 54. duruşması başladı.
İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesince, Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu karşısındaki salonda görülen duruşmaya, tutuklanmalarının ardından görevlerinden uzaklaştırılan İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney ile eski CHP milletvekili Aykut Erdoğdu, İBB Başkanı Danışmanı ve MEDYA AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ongun, İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş ve İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan’ın da aralarında bulunduğu bazı tutuklu sanıklar katıldı.
Bir kısım tutuksuz sanıklarla avukatların da geldiği duruşmada, CHP’li bazı milletvekilleri ile tutuklu sanıkların yakınları izleyici olarak yer aldı.
Duruşma, tutuklu sanık eski Medya AŞ çalışanı Ceyda Kıryak’ın savunmasıyla devam ediyor.
İddianameden
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca hazırlanan iddianamede, Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı “ihbar eden” sıfatıyla, Hazine ve Maliye, İçişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman bakanlıkları ile İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Şişli Belediye Başkanlığı “suçtan zarar gören” sıfatıyla yer alıyor.
İddianamede, 16 kişi “müşteki”, 7’si firari, 5’i “müşteki sanık” olmak üzere toplam 407 kişi “sanık” olarak bulunuyor.
Suç örgütünün kurulduğu 2014’ten bugüne kadarki faaliyetleri anlatılan iddianamede, “İddianameye konu 143 eyleme ilişkin elde olunan menfaatle sebep olunan kamu zararının, suç tarihleri itibarıyla (güncel değeri hariç) toplamda menkul olarak yaklaşık 160 milyar lira ve 24 milyon dolar, gayrimenkul olarak ise İstanbul ile ülke genelinde 95 taşınmazdan ibaret (örgüt elebaşı ve yöneticilerinin suç gelirlerinden elde ettikleri mal varlıkları hariç) olduğu”na ilişkin değerlendirme yapılıyor.
İddianamede yer alan örgüt şemasında, sanık Ekrem İmamoğlu’nun “örgüt elebaşı”, sanıklar Murat Ongun, Fatih Keleş, Adem Soytekin ve Ertan Yıldız, Hüseyin Gün ile firari sanık Murat Gülibrahimoğlu’nun da “örgüt yöneticisi” olduğu belirtiliyor.
Şemada, 10 örgüt üyesinin Ekrem İmamoğlu’na doğrudan bağlı olduğu aktarılarak örgüt üyelerinden 77’sinin Fatih Keleş’e, 35’inin Murat Ongun’a, 8’inin Ertan Yıldız’a, 7’sinin Hüseyin Gün’e, 6’sının Murat Gülibrahimoğlu’na ve 6’sının da Adem Soytekin’e bağlı olduğu gösteriliyor.
İddianamede, Ekrem İmamoğlu’nun “suç işleme amacıyla örgüt kurmak”, “kişisel verilerin kaydedilmesi”, “kişisel verileri ele geçirme ve yayma”, “suç delillerini gizleme”, “haberleşmenin engellenmesi”, “kamu malına zarar verme”, “rüşvet”, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma”, “irtikap”, “kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık”, “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama”, “ihaleye fesat karıştırma”, “çevrenin kasten kirletilmesi”, “Vergi Usul Kanunu’na muhalefet”, “Orman Kanunu’na muhalefet” ve “Maden Kanunu’na muhalefet” suçlarından toplam 849 yıldan 2 bin 430 yıl 6 aya kadar hapisle cezalandırılması isteniyor.
İddianamede, Keleş’in 48 kez “rüşvet”, “rüşvet alma”, “rüşvet verme”, 55 kez “ihaleye fesat karıştırma”, 39 kez “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık”, 8 kez “suç gelirlerini aklama”, “Maden Kanunu’na muhalefet”, “Orman Kanunu’na muhalefet”, “çevre kirliliğine neden olma”, “Vergi Usul Kanunu’na muhalefet”, “irtikap”, “suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme” ile “haberleşmenin engellenmesi” suçlarından 556 yıl 8 aydan 1542 yıl 8 aya kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.
Ongun’un “rüşvet”, 53 kez “ihaleye fesat karıştırma”, 33 kez “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık”, “kişisel verileri başkasına verme, yayma veya ele geçirme”, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” ile “suç gelirlerini aklama” suçlarından 287 yıl 6 aydan 779 yıl 6 aya kadar hapis cezasına çarptırılması istenen iddianamede, Yıldız’ın “rüşvet”, “ihaleye fesat karıştırma”, “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” suçlarından 86 yıldan 251 yıla kadar hapsi öngörülüyor.
İddianamede, Soytekin’in “rüşvet”, “zincirleme şekilde rüşvet”, “irtikap” ve “suç gelirlerini aklama” suçlarından 67 yıldan 194 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep edilirken, Gülibrahimoğlu’nun “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık”, “suç gelirlerini aklama”, “evrakta sahtecilik”, “Maden Kanunu’na muhalefet”, “Orman Kanunu’na muhalefet”, “çevre kirliliğine neden olma” ve “Vergi Usul Kanunu’na muhalefet” suçlarından 19 yıl 6 aydan 51 yıla kadar hapisle cezalandırılması isteniyor.
Gün’ün “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “kişisel verileri başkasına verme, yayma veya ele geçirme” suçlarından 20 yıldan 40 yıla kadar hapsi talep edilen iddianamede, örgüt yöneticisi konumundaki bu sanıkların, örgütün kendilerine bağlı yapılanmalarının faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan ayrıca fail olarak cezalandırılmalarına karar verilmesi gerektiği belirtiliyor.
İddianamede, yakalandıktan sonra örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi veren örgüt yöneticisi sanıklardan Adem Soytekin, Hüseyin Gün ve Ertan Yıldız hakkında “etkin pişmanlık” hükümlerinin uygulanması isteniyor.
Tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılan Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan hakkında 5 kez “rüşvet alma”, 2 kez “irtikap”, “kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi”, “kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” ve “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” suçlarından toplamda 35 yıldan 91 yıla kadar hapis cezası istemine yer verilen iddianamede, tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılan Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık’ın ise 7 kez “rüşvet alma” ve “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” suçlarından toplam 30 yıldan 88 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.
Birleşen dosya
Tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılan Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney’in de arasında bulunduğu 7 sanık hakkında hazırlanan iddianamede bu davayla birleştirilmişti.
İddianamede, tutuklu sanıklar İnan Güney, İsmail Akkaya, Seyhan Özcan ile tutuksuz sanıklar Veysel Eren Güven, Sabriye Akkaya, Mehmet Akif Bulut ve Deniz Göleli’nin “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmamakla birlikte yardım etme” ile “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” suçlarından 9 yıl 8’er aydan 31 yıl 8’er aya kadar hapisle cezalandırılmaları isteniyor.
Yargılama sürecinde birleşen dosyadakilerle birlikte 51 sanığın tahliyesiyle davada 59 tutuklu sanık bulunuyordu.